Шымкентте тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыруға және азаматтарға заң мәселелері бойынша тегін кеңес беруге бағытталған «Халық заңгері» республикалық акциясы өтті. Арбат алаңында ұйымдастырылған шара барысында қала тұрғындары өздерін толғандырған мәселелер бойынша заңгерлерден, адвокаттардан, прокурорлардан және мемлекеттік органдардың мамандарынан кеңес алды.
Акцияға қалалық басқармалар мен әкімдік құрылымдарының мамандары, заңгер-консультанттар, адвокаттар, жеке сот орындаушылары және прокуратура өкілдерін қоса алғанда, 40-қа жуық маман қатысты. Бір алаңға әртүрлі сала бойынша қызмет көрсететін мамандардың жиналуы тұрғындардың құқықтық мәселелерін бір жерде талқылауына мүмкіндік берді.
«Халық заңгері» акциясының негізгі мақсаты – азаматтарға құқықтық мәселелер бойынша тегін кеңес беру, заңнаманы түсіндіру және тұрғындардың өз құқықтарын білуіне мүмкіндік жасау. Көп жағдайда азаматтар қандай мемлекеттік органға немесе қандай маманға жүгіну керектігін білмеуі мүмкін. Осындай кезде ашық форматтағы құқықтық кеңес беру шаралары тұрғындарға қажетті бағыт-бағдар алуға мүмкіндік береді.
Акция барысында тұрғындар тарапынан түрлі мәселелер көтерілді. Мамандардың айтуынша, ең көп қойылатын сұрақтардың қатарында тұрғын үй және жылжымайтын мүлікке қатысты құжаттарды рәсімдеу мәселелері бар. Бұл бағытта азаматтарға қажетті құжаттар, құқықтарды ресімдеу тәртібі және туындаған мәселелерді шешу жолдары түсіндірілді.
Сонымен қатар кибералаяқтық, алаяқтық және дропперлік мәселелері де жиі көтерілді. Қазіргі таңда азаматтардың цифрлық қызметтерді және онлайн қаржылық операцияларды кеңінен пайдалануы бұл бағыттағы құқықтық сауаттылықтың маңызын арттырып отыр. Мамандар тұрғындарға күмәнді қаржылық операцияларға қатыспау, жеке деректерін қорғау және алаяқтық белгілері байқалған жағдайда тиісті органдарға жүгіну қажеттігін түсіндірді.
Әл-Фараби ауданы прокуратурасы бөлімінің прокуроры Мерей Айжанованың айтуынша, тұрғындардың құқық қорғау органдарына жүгінетін мәселелерінің қатарында алимент өндіру мәселесі де бар.
Кейбір күрделі жағдайлар бойынша азаматтарға барлық қажетті құжаттарымен аудан прокуратурасына жүгіну ұсынылады. Бұл мамандарға мәселенің мән-жайын толық қарап, нақты жағдайға сәйкес құқықтық түсініктеме беруге мүмкіндік береді.
Прокурордың мәліметінше, аудан прокуратурасына бір күннің өзінде әртүрлі мәселелер бойынша шамамен 30 адам жүгінеді. Бұл тұрғындардың құқықтық кеңеске деген қажеттілігін көрсетеді.
Акция барысында әлеуметтік мәселелерге қатысты сұрақтар да назардан тыс қалған жоқ. Жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау басқармасының мамандары тұрғындарға әлеуметтік жәрдемақыларды тағайындау және төлеу тәртібін түсіндірді. Азаматтар өздерінің әлеуметтік құқықтары мен мемлекеттік қолдау шараларына қатысты сұрақтарына жауап алды.
Тұрғындар тарапынан жиі қойылған мәселелердің бірі – жер дауларына қатысты болды. Атап айтқанда, көпқабатты тұрғын үйлердің тұрғындары мен олардың үйлеріне жақын аумақта кәсіпкерлік нысандарын салуды жоспарлаған коммерциялық құрылымдар арасындағы даулар көтерілді.
Мұндай мәселелердің өзектілігі қаланың қарқынды дамуымен де байланысты. Тұрғын үй аумақтарының кеңеюі мен кәсіпкерлік нысандар санының артуы жер учаскелерін пайдалану, құрылыс жүргізу және тұрғындардың ортақ мүддесіне қатысты түрлі сұрақтардың туындауына себеп болуы мүмкін.
Акция барысында мамандар әр мәселені жеке қарастырып, қолданыстағы заңнама аясында түсініктеме берді. Қажет болған жағдайда азаматтарға мәселені әрі қарай қай мемлекеттік органда қарауға болатыны жөнінде бағыт-бағдар ұсынылды.
«Халық заңгері» акциясының маңызды ерекшелігі – азаматтардың бірнеше мемлекеттік органға жеке-жеке барып, уақыт жоғалтпай, бір жерде әртүрлі сала мамандарынан кеңес алу мүмкіндігі. Бұл әсіресе бірнеше мәселе қатар туындаған азаматтар үшін қолайлы.
Құқықтық кеңес беру барысында мамандар тек азаматтардың сауалдарына жауап беріп қана қоймай, олардың өз құқықтарын қорғау тетіктерін түсіндіреді. Заңды құқықтары мен міндеттерін білу тұрғындардың мемлекеттік органдармен, ұйымдармен және басқа да тараптармен қарым-қатынасында дұрыс әрекет етуіне мүмкіндік береді.
Акцияға қатысқан қала тұрғындары тұрғын үй, жер қатынастары, әлеуметтік төлемдер, алимент, алаяқтық және басқа да мәселелер бойынша мамандарға сұрақтарын қойды. Әр сала бойынша тиісті мамандардың болуы нақты мәселе бойынша ақпарат алуға жағдай жасады.
Бүгінде құқықтық сауаттылықтың маңызы артып келеді. Азаматтар күнделікті өмірде еңбек қатынастары, тұрғын үй, мүлік, жер, әлеуметтік қамсыздандыру, қаржы және цифрлық қауіпсіздікке қатысты түрлі құқықтық мәселелерге тап болады. Мұндай жағдайда заң талаптарын білу және құқықтық көмекке уақытылы жүгіну маңызды.
Кибералаяқтық пен дропперлікке қатысты сұрақтардың акция барысында жиі көтерілуі де қазіргі заманғы құқықтық қауіптердің өзгеріп отырғанын көрсетеді. Интернет арқылы жасалатын алаяқтық схемалардан сақтану үшін азаматтардың қаржылық және құқықтық сауаттылығы қажет.
Сонымен қатар тұрғын үй мен жер мәселелерінің өзектілігі азаматтардың мүліктік құқықтарына қатысты сауалдардың да маңызды орын алатынын көрсетті. Мұндай мәселелерде құжаттарды дұрыс рәсімдеу, жер учаскесінің құқықтық мәртебесін анықтау және құрылыс жүргізуге қатысты талаптарды білу маңызды.
«Халық заңгері» республикалық акциясы бірнеше жылдан бері азаматтарға заңгерлік көмекті тегін ұсынып келеді. Жобаның басты ерекшелігі – құқықтық кеңесті қолжетімді форматта ұйымдастырып, тұрғындардың түрлі сала мамандарына тікелей жүгінуіне жағдай жасау.
Шымкенттегі акция барысында 40-қа жуық маманның қатысуы да шараның ауқымын көрсетті. Заңгерлер мен адвокаттардан бөлек, прокурорлар, жеке сот орындаушылары және мемлекеттік органдардың қызметкерлері тұрғындардың сауалдарына жауап берді.
Мұндай формат азаматтардың уақытын үнемдеуге мүмкіндік береді. Бірнеше мекеменің қызметіне қатысты сұрақтар бір жерде қарастырылып, тұрғындарға мәселені шешудің ықтимал жолдары түсіндіріледі.
Жалпы, Шымкентте өткен «Халық заңгері» акциясы тұрғындардың құқықтық мәселелерін ашық талқылауға арналған алаңға айналды. Тұрғындар өздерін толғандырған сауалдарын мамандарға тікелей қойып, қажетті құқықтық түсініктемелер алды.
Осындай кездесулердің жүйелі түрде ұйымдастырылуы азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыруға, заңды құқықтарын қорғау жолдарын түсінуге және түрлі мәселелер бойынша тиісті мемлекеттік органдарға уақытылы жүгінуге мүмкіндік береді. Ал тегін кеңес беру форматы құқықтық көмекті тұрғындарға барынша қолжетімді етуге бағытталған.
