Қазіргі жаһандану дәуірінде цифрландыру мен жасанды интеллект технологиялары әлем елдерінің дамуында шешуші факторға айналды. Бұл үрдістен Қазақстан да қалыс қалмай, цифрлық трансформацияны ел дамуының басты басымдықтарының бірі ретінде қабылдады. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына арнаған «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты Жолдауы бұл бағыттағы стратегиялық құжат болып отыр.
Жасанды интеллект – Қазақстанның даму кілті
Президент өз Жолдауында еліміздің жасанды интеллект (ЖИ) дәуіріне бет бұрғанын атап, бұл технологияның барлық салада кеңінен қолданылуы экономикалық өсім мен әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз ететінін баса айтты. «Біздің стратегиялық бағдарымыздың ең басты қыры – цифрландыру мен жасанды интеллект болуы тиіс» деген сөздер бұл саланың маңыздылығын айқындай түседі.
Жасанды интеллекттің әлеуеті сан салада, оның ішінде білім беру, көлік, өндіріс, қауіпсіздік және, ең алдымен, денсаулық сақтау саласында үлкен өзгерістер әкеледі. Бұл технологиялар адам өмірінің сапасын жақсартып, медициналық қызметтердің қолжетімділігі мен тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Денсаулық сақтау саласын цифрландыру – басты басымдық
Қазақстанда денсаулық сақтау жүйесін жаңғыртуға бағытталған ауқымды жұмыстар жүргізілуде. Бұл саладағы өзгерістер мемлекеттік қолдауымен жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Қалалық және ауылдық аймақтарда медицина мекемелері жаңаруда, жаңа емханалар мен ауруханалар ашылуда, заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілуде.
«Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында елімізде 540 денсаулық нысаны салынды, ал биылдың соңына дейін тағы 115 нысан пайдалануға беріледі деп жоспарлануда. Бұл жоба әсіресе шалғай елді мекендердің тұрғындары үшін сапалы медициналық көмек алуды жеңілдетіп, олардың өмір сүру сапасын жақсартады.
Мысалы, ірі қалаларда жаңа медициналық орталықтар ашылып, денсаулық сақтау қызметтерінің сапасы арттырылуда. Астанада онкология орталығы іске қосылып, Алматыда жұқпалы аурулардың ғылыми орталығы құрылды. Бұл орталықтар еліміздегі медициналық қызметтердің халықаралық стандарттарға сай болуына ықпал етеді.
Мекемелердің тиімді жұмысы және мемлекеттік-жекеменшік серіктестік
Мемлекет басшысы бұған дейін салынған көпбейінді ауруханалардың қызметіне де ерекше назар аударды. Олар бюрократиялық кедергілерге ұрынбай, халыққа сапалы әрі қолжетімді медициналық көмек көрсетуге бағытталуы тиіс. Сонымен қатар, жаңа медициналық нысандарды салуда мемлекеттік-жекеменшік серіктестіктің маңызы зор екенін атап өтті. Бұл тәсіл арқылы өңірлердегі медицина инфрақұрылымын жаңарту және дамыту жұмыстары жандана түседі.
Фармацевтика саласындағы өзекті мәселелер
COVID-19 пандемиясы дәрі-дәрмектің ішкі нарықтағы қолжетімділігінің маңыздылығын көрсетті. Осыған байланысты Мемлекет басшысы елімізде отандық фармацевтикалық өндірісті дамытуға ерекше көңіл бөлу қажеттігін айтты. Бұл салада шығарылатын дәрі-дәрмектің түрі мен көлемін арттыру – ұлттық қауіпсіздіктің маңызды құрамдас бөлігі.
Оңтүстік Қазақстан медицина академиясының ректоры Жанна Сейтжанова пікірлері
Оңтүстік Қазақстан медицина академиясының ректоры Жанна Сейтжанова да бұл бағыттағы жұмыстарға оң баға беріп, жасанды интеллект пен цифрлық технологиялардың медицина саласындағы рөлін атап өтті. Оның айтуынша, еліміздегі медициналық қызметтерді жаңғырту мен сапасын арттыру, әсіресе ауылдық жерлердегі қолжетімділікті қамтамасыз ету – қазіргі заманның басты талаптары.
Ректор «Бұл бастамалар Қазақстанның медициналық қызметтерінің сапасын көтеріп, халықтың денсаулығын жақсартуға ықпал етеді. Мемлекет басшысының Жолдауында көрсетілген міндеттерді орындау – біздің ортақ жауапкершілігіміз» деді.
Жалпы алғанда, Қазақстанда цифрландыру мен жасанды интеллект технологияларын кеңінен енгізу бағытындағы жұмыс жүйелі түрде жүргізілуде. Денсаулық сақтау саласындағы реформалар мен жаңа медициналық нысандарды ашу – халыққа сапалы медициналық қызмет көрсету мен өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған маңызды қадамдар.
Бұл үрдістер еліміздің экономикалық және әлеуметтік дамуына жаңа серпін беріп, Қазақстанды заманауи технологияларды белсенді қолданатын, алға басқан елге айналдыруға септігін тигізеді. Мемлекет басшысының Жолдауында айқындалған басымдықтар мен міндеттерді іске асыру – болашақ Қазақстанның гүлденуі мен халықтың әл-ауқатын арттырудың кепілі.
Жанна СЕЙТЖАНОВА,
Оңтүстік Қазақстан медицина академиясының ректоры
