«Сөз құдіретін терең танып, өз рухымен ертеңге үлкен өнеге қалдырған шешен — Сырым Датұлы» деген Әбіш Кекілбаевтың сүбелі сөзін негізге ала отырып, бүгін Тастұмсық ауылдық кітапханасының ұйымдастыруымен атақты шешен, ұлт-азаттық көтерілісінің қолбасшысы Сырым Датұлының туғанына 300 жыл толуына орай «Сөз құдіретін терең таныған шешен» атты пікірсайысы болып өтті. Пікірсайыс үш тақырып бойынша өрбіді. Жас оқырмандар «Қыран» және «Сұңқар» топтары болып екіге бөлініп, ұтқыр оймен Сырым Датұлы жайлы өздері білетін мәліметтерді еркін жеткізе білді. Пікірсайыс барысында Тастұмсық ауылдық кітапхананың кітапханашысы Гүлазима Құлажанқызы «Өрлігімен ел қорғаған хас батыр» атты баяндама оқып, «Өмірі өнеге болған шешен» атты кітап көрмесіне библиографиялық шолу жасады.
Орыс зиялыларының бірі, тарихшы Михаил Вяткин: «Тарих мынаны айқын көрсетеді. Ол – Сырымның өз халқына білдірген асқан сүйіспеншілігі, өз халқын сатқандармен ешқашан ымыраға келмейтіні, өз Отанының бостандығы үшін, оның мемлекеттігі нығайып, дамуы үшін жан аямай күрескені…. Қазақ халқы ұлт қамы үшін күрескен осы бір батырды ешқашан есінен шығармақ емес» деп жазған екен.Ал XIX ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген ағылшын журналисі Д.Ч.Бульжер ол туралы «….Сырым батыр – жігерлі, терең ойлы, қайратты, батыл, айлалы ерекше тұлға. Ол халықтың сүйіспеншілігіне бөленген» деп естелік қалдырған.Кіші жүз қазақтарының Сырымға дейін де, кейін де Ресейдің отарлау саясатына қарсылық көрсетіп, көтеріліске шығып отырғанын тарихтан білеміз. Өйткені Жайық казактары бұл жақта отарлау саясатын үнемі тізеге салып, озбырлықпен жүргізіп отырғандықтан, бойында қайраты бар ерлер ондайға шыдап отырмасы белгілі. Бірақ ондай көтерілістер өзара басбірлік жетіспей, шашыраңқы жүргендіктен нәтижесімен есте қалмағаны да аян. Міне, осы кезде тарихтың өзі Сырымды тудырды. Сырым Датұлының ұлт-азаттық көтерілістердің басындағы көсем ретінде аталуы оның тек қолына қару алып, қайратына мінген батыр ғана емес, кейде салқын ақылға жүгіндіріп, мәмілеге келе білген саясаткер әрі соңынан қалың қолды ерте алған қолбасшы, он төрт жыл бойы күрестен шаршамаған айбынды ер болғандығында. Батырдың ұлт үшін жасаған ерлігі мен еңбегі, өнегесі кейінгі ұрпақ үшін керек.
