Қазақстанда ғасырдан астам ғұмыр кешіп, бірнеше тарихи кезеңнің куәсі болған қариялар бар. Олардың өмір жолы ел тарихындағы түрлі өзгерістермен астасып, кейінгі ұрпақ үшін тағылымды өнеге болып отыр. Биылғы 1 қазан – Қарттар күні қарсаңында еліміздегі ұзақ жасаған зейнеткерлер туралы деректер жарияланды. Сол мәліметке сәйкес, Қазақстанда жасы 100-ден асқан 44 зейнеткер бар. Ал олардың арасында ең жасы үлкен әйел Шымкент қаласында тұрады.
Шымкентте тұратын кейуананың жасы – 106-да. Ғасырдан астам уақытты артқа тастаған қария бүгінде өнегелі отбасының ортасында, балалары мен жақындарының қамқорлығында өмір сүріп келеді. Оның ұзақ ғұмыры – бір әулеттің ғана емес, тұтас бірнеше буынның тарихын біріктіретін өмір жолы.
1 қазан Қазақстанда Қарттар күні ретінде аталып өтеді. Бұл күн аға буын өкілдеріне құрмет көрсетіп, олардың ел дамуына қосқан еңбегін бағалауға арналған. Өйткені бүгінгі қоғамның қалыптасуына өз ғұмырын арнаған азаматтардың қатарында талай жыл еңбек етіп, отбасы мен елдің игілігіне үлес қосқан зейнеткерлер бар.
Қазіргі таңда Қазақстанда 2,4 миллионнан астам азамат зейнетақы төлемдерін алады. Зейнеткерлердің гендерлік құрылымына қарағанда, олардың 64 пайызы – әйелдер, ал 36 пайызы – ер адамдар. Яғни зейнетақы алушылардың шамамен үштен екісін әйелдер құрайды.
Елімізде жасы жүзден асқан 44 қарияның болуы да аға буын арасында ұзақ ғұмыр кешіп отырған азаматтардың бар екенін көрсетеді. Олардың әрқайсысының тағдыры өзінше ерекше. Бірі еңбек жолын өндіріс саласында өткізсе, енді бірі білім, ғылым, медицина, ауыл шаруашылығы немесе басқа да қоғамдық маңызды салаларда қызмет еткен.
Ғасыр жасаған азаматтардың өмірі көбіне елдің даму тарихымен қатар өрбіген. Олар қоғамдағы әлеуметтік және экономикалық өзгерістерді бастан өткеріп, кейінгі ұрпақтың қалыптасуына өз үлесін қосты. Сондықтан ұзақ жасаған қариялардың өмір жолы тарихи жадыны сақтаудың да маңызды бөлігі саналады.
Шымкенттегі 106 жастағы кейуана да осындай тағдыр иелерінің қатарында. Қазір ол отбасының ортасында ғұмыр кешіп, жақындарының құрметіне бөленіп отыр. Мұндай отбасылық орта үлкендер үшін моральдық қолдаудың маңызды көзі болып саналады. Ал олардың өмірлік тәжірибесі кейінгі ұрпаққа бағыт-бағдар беретін рухани құндылық ретінде бағаланады.
Қазақстандағы ең жасы үлкен ер азамат та ғасырдан асқан. Ол – Алматы қаласының 104 жастағы тұрғыны Зұлқарнай Сейітов. Оның өмір жолы ел тарихындағы күрделі кезеңдермен тығыз байланысты.
Зұлқарнай Сейітов – Ұлы Отан соғысының ардагері, биология ғылымдарының докторы, профессор және академик. Ол соғыс жылдарында Сталинград шайқасынан Берлинге дейінгі майдан жолынан өткен. Соғыс аяқталғаннан кейін өмірін ғылым мен педагогикаға арнап, ұзақ жылдар бойы жемісті еңбек еткен.
Ғалымның ғылыми мұрасы да ауқымды. Ол 150-ден астам ғылыми еңбек, монографиялар мен оқу құралдарының авторы. Еңбегі мен ел алдындағы қызметі үшін бірнеше мемлекеттік марапатқа ие болған.
Зұлқарнай Сейітов «Қызыл Жұлдыз», II дәрежелі «Отан соғысы» ордендерімен, сондай-ақ «Сталинградты қорғағаны үшін» және «Ерлігі үшін» медальдарымен марапатталған.
Қарттардың өмір жолына назар аудару – тек олардың жасына құрмет көрсету емес. Бұл қоғамдағы ұрпақтар сабақтастығын нығайтуға да ықпал етеді. Үлкен буынның басынан өткерген кезеңдері мен жинақтаған тәжірибесі кейінгі ұрпақ үшін тарихи әрі тәрбиелік мәнге ие.
Ғасыр жасаған қариялардың қатарында әртүрлі мамандық иелері бар. Олардың арасында қарапайым еңбек адамдары да, ғылым мен білім саласының өкілдері де кездеседі. Оларды біріктіретін ортақ құндылық – ұзақ жылдар бойы қоғамға қызмет етіп, өз ұрпағын тәрбиелеуі.
Қарттар күні осы құндылықтарды еске салатын маңызды дата ретінде аталып өтеді. Бұл күні үлкендерге ізет білдіріп, олардың еңбегін бағалау, өмірлік тәжірибесіне құрметпен қарау дәстүрі жалғасып келеді.
Әсіресе отбасы үшін қариялардың орны бөлек. Бір әулеттің бірнеше буынының басын қосып отырған үлкендер отбасы тарихының тірі шежіресі іспетті. Олардың естеліктері арқылы кейінгі ұрпақ өз әулетінің өткенімен танысып, тарихи оқиғалар туралы мәлімет алады.
Шымкентте тұратын 106 жастағы кейуананың қазіргі таңда отбасы ортасында өмір сүруі де осы ұрпақтар сабақтастығының бір көрінісі. Жақындарының қамқорлығы мен құрметі қарт адамның өміріндегі маңызды әлеуметтік қолдаудың бірі.
Қазақстан бойынша зейнетақы алушылар санының 2,4 миллионнан асуы елдегі аға буынның қоғамдағы елеулі бөлігін құрайтынын көрсетеді. Олардың арасында ұзақ жылдар бойы түрлі салаларда еңбек етіп, елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қосқан азаматтар аз емес.
Ал жүз жастан асқан қариялардың өмір жолы ерекше назар аударуға тұрарлық. Олар бірнеше тарихи дәуірді көріп, елдегі өзгерістерді бастан өткерді. Бір ғасырдан астам уақыт ішінде қоғамның тұрмыс-тіршілігі, технологиясы, экономикасы мен әлеуметтік құрылымы түбегейлі өзгерді. Осындай ауқымды кезеңді бастан өткерген адамдардың естеліктері тарихи сабақтастық тұрғысынан құнды.
Қарттар күні қарсаңында мұндай деректер аға буынға деген құрметтің маңызын тағы бір мәрте көрсетеді. Үлкендердің өмір жолын білу, олардың еңбегін бағалау және отбасындағы орнын сақтау – ұрпақтар арасындағы байланысты нығайтатын құндылықтар.
Ғасыр жасаған қариялар – ұзақ өмірдің ғана емес, уақытпен бірге өзгерген қоғамның куәгерлері. Олардың тағдырында ел тарихының талай белесі көрініс табады. Шымкентте тұратын 106 жастағы кейуананың өмір жолы да осындай ұзақ тарихи кезеңді қамтиды.
«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы аға буын өкілдерінің ел дамуына қосқан үлесін атап өтіп, барша қарияларға құрмет білдіреді. Қарттар күні қарсаңында үлкендерге зор денсаулық, ұзақ ғұмыр, отбасылық береке және жақындарының ортасында бақытты өмір тілеу – қоғамның ізгі дәстүрлерінің бірі.
Бір ғасырдан астам өмір сүрген қариялардың әр күні – тарихтың бір парағы. Ал олардың ұрпақтарына қалдырған өмірлік тәжірибесі мен өнегесі кейінгі буын үшін бағалы мұра болып қала береді.
