Шымкентте коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту және табиғи монополиялар саласын тиімді реттеу бағытындағы жұмыстар кезең-кезеңімен жүзеге асырылып келеді. Қаланың жылу, сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінің тұрақты жұмысын қамтамасыз етуге бағытталған жобалар қолға алынуда.
2026 жылдың алғашқы сегіз айында атқарылған жұмыстар мен алдағы жоспарлар Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында өткен брифинг барысында талқыланды. Жиында ҚР Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу комитетінің Шымкент қаласы бойынша департаментінің басшысы Кенжеболат Қошекбаев қаладағы табиғи монополиялар саласының қазіргі жағдайы және коммуналдық инфрақұрылымды дамыту бағыттары туралы мәлімет берді.
Қазіргі таңда Шымкент қаласы бойынша табиғи монополиялар субъектілерінің мемлекеттік тіркеліміне 72 қызмет түрі бойынша 55 субъект енгізілген. Сонымен қатар қоғамдық маңызы бар нарықта бір субъект қызмет көрсетеді. Бұл көрсеткіштер қаладағы коммуналдық және инфрақұрылымдық қызметтердің ауқымын көрсетеді.
Департамент Шымкент қаласындағы бес базалық табиғи монополия субъектісінің қызметін реттейді. Олардың барлығына қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес бес жылдық тарифтер бекітілген. Ұзақ мерзімді тарифтік реттеу коммуналдық инфрақұрылымның тұрақты жұмысын қамтамасыз ету және жоспарланған инвестициялық жобаларды кезең-кезеңімен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін тетіктердің бірі болып табылады.
Есепті кезеңде табиғи монополиялар субъектілерінен 82 есеп қабылданған. Оның 72-сі 2025 жылғы тарифтік сметалардың орындалуына қатысты болса, 10 есеп инвестициялық бағдарламалардың жүзеге асырылу барысын қамтиды.
Тарифтік сметалар мен инвестициялық бағдарламалардың орындалуы коммуналдық саладағы жоспарланған жұмыстардың нәтижесін бағалау үшін маңызды. Қазіргі уақытта Департамент тарапынан келіп түскен есептерді қарау жұмыстары жалғасып жатыр.
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңғырту мәселесі қала үшін маңызды бағыттардың бірі болып отыр. Шымкентте халық санының өсуі, жаңа тұрғын аудандардың қалыптасуы және қаланың аумақтық кеңеюі инженерлік желілерге түсетін жүктемені арттырады. Сондықтан қолданыстағы жүйелерді жаңарту және олардың техникалық жағдайын жақсарту қажеттілігі туындап отыр.
Осы бағытта энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңартуға арналған ұлттық жоба аясында бірқатар бастама ұсынылған. Жобалар жылу, сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінің техникалық жағдайын жақсартуға бағытталған.
Жылу саласында 2026-2029 жылдарға арналған жоба жоспарланған. Оның жалпы құны 0,3 млрд теңгені құрайды. Жоба жүзеге асқан жағдайда жылу желілерінің тозу деңгейін 0,8 пайызға төмендету жоспарланып отыр.
Жылу желілерінің техникалық жағдайы қаланың қысқы маусымдағы тұрақты жұмыс істеуі үшін маңызды. Құбырлардың тозуын төмендетуге бағытталған жаңғырту жұмыстары жылу жүйесінің сенімділігін арттыруға және инженерлік инфрақұрылымның жұмысын тұрақтандыруға бағытталған.
Коммуналдық инфрақұрылымды жаңарту тек жылумен жабдықтау саласымен шектелмейді. Сумен жабдықтау және кәріз жүйелерін жаңғырту бойынша да бірқатар жобалар қарастырылған.
Жоспарланған жұмыстар нәтижесінде сумен жабдықтау жүйелерінің тозу деңгейін 1,5-7,5 пайызға төмендету көзделіп отыр. Бұл қаланың әртүрлі аумақтарындағы су желілерінің техникалық жағдайын жақсартуға бағытталған.
Сумен жабдықтау жүйесінің тұрақты жұмысы қала тұрғындарының күнделікті тұрмысы үшін аса маңызды. Сондықтан су құбырларын жаңарту, инженерлік желілердің техникалық жағдайын жақсарту және инфрақұрылымның өткізу мүмкіндігін қамтамасыз ету қаланың коммуналдық шаруашылығын дамытудың негізгі бағыттарының бірі болып саналады.
Кәріз жүйелерін жаңғырту бойынша да нақты көрсеткіштер белгіленген. Жобалар жүзеге асқан жағдайда кәріз жүйелерінің тозуын 1,3-5,7 пайызға төмендету жоспарланып отыр.
Кәріз желілерінің жағдайын жақсарту қоршаған ортаның санитариялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету және коммуналдық жүйелердің тұрақты жұмысын сақтау үшін маңызды. Сондықтан бұл бағыттағы жобаларды іске асыру қаланың инженерлік инфрақұрылымын кешенді жаңғыртудың бір бөлігі болып табылады.
Жалпы, ұсынылған жобалар Шымкенттің коммуналдық инфрақұрылымын кезең-кезеңімен жаңартуға бағытталған. Жылу желілерінің тозуын азайту, сумен жабдықтау жүйелерін жаңғырту және кәріз желілерінің техникалық жағдайын жақсарту қаланың инженерлік жүйелерінің тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді.
Коммуналдық инфрақұрылымның жағдайы қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына тікелей әсер етеді. Электр энергиясы, жылу, ауыз су және кәріз жүйелері тұрақты жұмыс істеген жағдайда тұрғындар мен кәсіпкерлік нысандар үшін қажетті жағдай қалыптасады. Осыған байланысты инфрақұрылымдық жобаларды алдын ала жоспарлау және олардың орындалуын бақылау маңызды.
Бес базалық табиғи монополия субъектісіне бес жылдық тарифтердің бекітілуі де осы жүйені ұзақ мерзімді жоспарлау мүмкіндігін қалыптастырады. Ал тарифтік сметалар мен инвестициялық бағдарламалардың орындалуы туралы есептердің қабылдануы олардың жүзеге асырылу барысын бақылауға мүмкіндік береді.
2026 жылдың сегіз айындағы жұмыстар мен алдағы жобалар Шымкенттің коммуналдық жүйелерін жаңғыртуға бағытталған кешенді шаралардың жалғасып жатқанын көрсетеді. Алдағы жылдары жылу, сумен жабдықтау және кәріз желілерінің техникалық жағдайын жақсартуға бағытталған жобаларды іске асыру жоспарланған.
Нәтижесінде коммуналдық инфрақұрылымның тозу деңгейін төмендетіп, оның тұрақтылығы мен тиімділігін арттыру көзделіп отыр. Бұл жұмыстар қаланың қазіргі қажеттіліктерін қамтамасыз етумен қатар, халық саны мен инфрақұрылымдық жүктеменің одан әрі өсуіне дайындық жасауға бағытталған.
