Шымкент қаласында соңғы жылдары экономикалық белсенділікті арттыруға, инвестиция тартуға, жаңа өндіріс орындарын ашуға және қаланың инфрақұрылымдық әлеуетін дамытуға бағытталған жұмыстар қарқынды жүргізіліп келеді. Өнеркәсіп, инвестиция, агроөнеркәсіптік кешен және өңдеу өндірісі бағыттарындағы жобалардың жүзеге асуы қаланың экономикалық құрылымын кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік беруде.
Соңғы үш жылда Шымкент экономикасына 2,3 триллион теңге инвестиция тартылған. Оның 75 пайызы жеке инвесторлардың қаражаты есебінен қалыптасқан. Бұл қаладағы инвестициялық жобаларды жүзеге асыруда жеке сектордың үлесі жоғары екенін көрсетеді. Инвестициялардың негізгі бөлігі өндірістік жобаларды іске қосуға, жаңа кәсіпорындар ашуға және қолданыстағы өндіріс орындарын дамытуға бағытталған.
Осы кезеңде жалпы құны 170 миллиард теңгені құрайтын 50 ірі жоба іске қосылды. Аталған жобалардың нәтижесінде қалада 3,5 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылды. Жаңа өндірістердің іске қосылуы еңбек нарығындағы мүмкіндіктерді кеңейтіп қана қоймай, өнеркәсіптік кәсіпорындар мен оларға қызмет көрсететін салалардың дамуына да әсер етеді.
Қала экономикасының өсімі қазіргі таңда 10 пайызға жетіп отыр. Бұл көрсеткіш Шымкенттің экономикалық белсенділігі жоғары қалалардың қатарында екенін көрсетеді. Сонымен бірге қала республика бойынша үздік бестіктің қатарына енді.
Экономикалық өсіммен қатар жергілікті бюджеттің көлемі де артқан. Соңғы үш жылда қала бюджеті 1,4 есеге өсіп, 868 миллиард теңгеге жетті. Оның ішінде қаланың өз кірістері 644 миллиард теңгені құрады. Бюджет көлемінің ұлғаюы қаланың әлеуметтік және инфрақұрылымдық міндеттерін жүзеге асыру мүмкіндіктерін кеңейтеді.
Шымкенттің экономикалық дамуындағы негізгі бағыттардың бірі — өнеркәсіптік өндірісті кеңейту. Қалада жаңа өндірістер ашуға және инвестициялық жобаларды жүзеге асыруға басымдық беріліп отыр. Өнеркәсіптік кәсіпорындардың көбеюі өндіріс көлемін арттырумен қатар, жаңа жұмыс орындарының құрылуына және заманауи технологиялардың енгізілуіне мүмкіндік береді.
Сол жобалардың бірі — халықаралық деңгейдегі Coca-Cola компаниясының өндірістік жобасы. Жобаға 27 миллиард теңге инвестиция салынған. Нәтижесінде 100-ден астам тұрақты жұмыс орны құрылды. Ірі трансұлттық компанияның қалада жоба жүзеге асыруы Шымкенттің инвестициялық әлеуетін кеңейтіп, халықаралық бизнес үшін де жаңа мүмкіндіктер қалыптастырады.
Ірі компаниялардың инвестициялық жобалары өндірістік инфрақұрылымның дамуына ғана емес, жаңа технологиялар мен заманауи өндірістік тәсілдердің енгізілуіне де ықпал етеді. Сонымен бірге мұндай кәсіпорындардың қызметі жергілікті мамандарға жаңа жұмыс орындарын ұсынып, кадрлардың кәсіби тәжірибесін арттыруға мүмкіндік береді.
Қалада халықаралық ынтымақтастық аясындағы жобалар да жүзеге асырылуда. Солардың бірі — құны 54 миллиард теңге болатын қалдықтарды өңдеу зауытының жобасы. Кәсіпорын іске қосылған жағдайда тәулігіне 1000 тоннаға дейін қалдық өңдеуге және 24 МВт-қа дейін электр энергиясын өндіруге мүмкіндік береді.
Бұл жоба қаланың өндірістік әлеуетімен қатар, қалдықтарды басқару жүйесін дамытуға да бағытталған. Қалдықтарды өңдеу арқылы қайта пайдалануға болатын ресурстарды айналымға енгізу және одан электр энергиясын өндіру өндірістік процестің бірнеше бағытын біріктіреді.
Жобаның іске қосылуы нәтижесінде 80 тұрақты жұмыс орны ашу жоспарланған. Сонымен қатар қалдықтарды өңдеу инфрақұрылымының кеңеюі қаланың экологиялық және коммуналдық жүйелерін дамытуға бағытталған жобалардың бірі ретінде қарастырылып отыр.
Шымкент экономикасындағы тағы бір маңызды бағыт — агроөнеркәсіптік кешен. Қала аумағында ауыл шаруашылығы өндірісін заманауи технологиялар негізінде дамытуға арналған ірі жобалар қолға алынған. Атап айтқанда, 650 гектар аумақта заманауи жылыжай кешендерін дамыту жоспарланып отыр.
Жылыжай кешендерінің құрылуы ауыл шаруашылығы өнімдерін жыл бойы өндіруге мүмкіндік беретін өндірістік базаны кеңейтуге бағытталған. Сонымен қатар мұндай жобалар өнімді сақтау, сұрыптау, өңдеу және тасымалдау бағыттарының дамуына қажетті жағдай қалыптастыруы мүмкін.
Агроөнеркәсіптік жобаларға шетелдік инвесторлардың да қызығушылығы байқалады. Түркияның Alarko Holding компаниясы 650 миллион доллар көлемінде инвестиция салуды көздеп отыр. Ал польшалық Fabe Polska компаниясының жоспарланған инвестиция көлемі 136 миллион долларды құрайды.
Бұл жобалардың ауқымы агроөнеркәсіптік кешенді тек ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірумен шектемей, оны толыққанды өндірістік тізбек ретінде дамытуға мүмкіндік береді. Өнімді өсірумен қатар, оны сақтау, өңдеу, логистика және қаптама бағыттарын дамыту да маңызды.
Заманауи жылыжай кешендерінің дамуы Шымкенттің ауыл шаруашылығы өндірісіндегі мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған. Өндірістің технологиялық базасы күшейген сайын өнім көлемін тұрақтандыру, сақтау мерзімін ұзарту және дайын өнімді нарыққа жеткізу мүмкіндіктері де арта түседі.
Инвестициялық жобалардың қала экономикасына әсері тек қаржы көлемімен өлшенбейді. Әрбір жаңа кәсіпорын еңбек нарығына, өндірістік кооперацияға, логистикаға және қызмет көрсету саласына белгілі бір деңгейде ықпал етеді. Сондықтан жаңа өндірістердің іске қосылуы қаланың экономикалық белсенділігін арттыратын факторлардың бірі болып отыр.
Соңғы үш жылдағы 2,3 триллион теңге инвестиция көлемі Шымкенттің инвестициялық жобаларды тарту бағытындағы ауқымын көрсетеді. Оның 75 пайызының жеке инвесторлардың қаражаты болуы бизнестің қала экономикасындағы рөлінің жоғары екенін аңғартады.
50 ірі жобаның іске қосылып, 3,5 мыңнан астам жұмыс орнының ашылуы да экономикалық белсенділіктің нақты нәтижелерінің бірі ретінде көрсетіліп отыр. Жаңа жұмыс орындарының құрылуы тұрғындардың жұмыспен қамтылуына мүмкіндік беріп, қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуына әсер етеді.
Өнеркәсіптік жобалармен қатар, агроөнеркәсіп, қалдықтарды өңдеу және энергетика бағыттарының дамуы қаланың экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік береді. Әртүрлі салалардағы инвестициялық жобалардың қатар іске асуы экономикалық өсімнің бірнеше бағыт бойынша қалыптасуына жағдай жасайды.
Шымкенттің экономикалық дамуында халықаралық компаниялардың қатысуы да маңызды орын алады. Coca-Cola, Alarko Holding және Fabe Polska сияқты компаниялардың жобалары шетелдік инвестицияның қалаға тартылып жатқанын көрсетеді. Мұндай жобалардың іске асуы өндірістік тәжірибе мен технологияларды қолдану мүмкіндігін кеңейтеді.
Қалада жүзеге асырылып жатқан жобалардың бір бөлігі ұзақ мерзімді сипатқа ие. Сондықтан олардың толық экономикалық нәтижесі өндірістік қуаттар іске қосылып, жобалар жоспарланған көлемге шыққаннан кейін айқындала түседі. Қазіргі кезеңде негізгі міндеттердің бірі — инвестициялық жобаларды сапалы іске асыру және жаңа өндірістердің тұрақты жұмысын қамтамасыз ету.
Жалпы, Шымкентте соңғы жылдары инвестиция тарту мен өндірістік жобаларды жүзеге асыру бағытында ауқымды жұмыстар атқарылып келеді. Қаланың экономикасына тартылған 2,3 триллион теңге инвестиция, іске қосылған 50 ірі жоба және құрылған 3,5 мыңнан астам жұмыс орны экономикалық белсенділіктің негізгі көрсеткіштері қатарында.
Алдағы кезеңде өнеркәсіп, агроөнеркәсіптік кешен, қалдықтарды өңдеу және басқа да бағыттардағы жобалардың іске асуы қаланың өндірістік мүмкіндіктерін одан әрі кеңейтуге бағытталмақ. Инвестициялық жобалардың жүзеге асуы жаңа жұмыс орындарын құрумен қатар, технологиялық жаңаруға және өндірістік инфрақұрылымның дамуына жағдай жасайды.
Осылайша, Шымкенттің қазіргі экономикалық дамуында инвестиция тарту, жаңа өндірістер ашу және қолданыстағы кәсіпорындардың әлеуетін кеңейту негізгі бағыттардың біріне айналып отыр. Экономикалық өсімнің 10 пайызға жетуі, бюджет көлемінің 868 миллиард теңгеге дейін ұлғаюы және ірі инвестициялық жобалардың іске қосылуы қала экономикасындағы белсенділіктің артып келе жатқанын көрсететін негізгі көрсеткіштер ретінде аталады.
