Шымкентте балалардың өмірі мен денсаулығын қорғауға бағытталған профилактикалық жұмыстар жаңа форматта жалғасып келеді. Қала әкімінің бастамасымен жергілікті кәсіпорындар өндіретін ауызсу өнімдерінің қаптамаларына балалар қауіпсіздігіне қатысты маңызды ескертулер орналастырыла бастады. Әлеуметтік маңызы бар бұл бастама күнделікті тұтыну тауары арқылы тұрғындардың назарын бала қауіпсіздігі мәселесіне аударуды көздейді.
Жобаға «F&B Int.» ЖШС және «Aqua Rossa» ЖШС қатысып отыр. Кәсіпорындар шығаратын ауызсудың жапсырмаларында балалардың қауіпсіздігіне қатысты бірнеше маңызды үндеу орналастырылған. Атап айтқанда, «Назар аударыңыз – жолда балалар!», «Ашық терезе – балаларға қауіпті!», «Ата-аналар, балаларыңызды қорғаңыздар!», «Балаларды қараусыз қалдырмаңыздар!» және «Жабдықталмаған жерлерде суға түспеңіздер!» деген ескертулер бар.
Бұл бастаманың ерекшелігі – әлеуметтік ақпараттың адамдардың күнделікті өмірінде жиі кездесетін өнім арқылы таралуында. Ауызсу бөтелкесі дүкен сөресінен сатып алынып, үйде, жұмыста, мектепте немесе қоғамдық орындарда қолданылады. Осылайша, қаптамаға орналастырылған қысқа әрі түсінікті ескертулер кең аудиторияға жетуге мүмкіндік береді.
Балалар қауіпсіздігі мәселесі қоғам үшін әрдайым маңызды. Кәмелетке толмағандардың қатысуымен болатын оқиғалардың алдын алу үшін ата-аналардың, педагогтердің, мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның жауапкершілігі қажет. Әсіресе жазғы демалыс кезеңінде жолдағы қауіпсіздік, су айдындарындағы сақтық, ашық терезелердің қаупі және балаларды қараусыз қалдырмау мәселелері өзекті бола түседі.
Жол қауіпсіздігіне қатысты ескерту балалардың көшеде жүрген кезде сақ болуының маңызын еске салады. Баланың жолдан өтуі, көлік жүретін аумақта ойнамауы, жол қозғалысы ережелерін білуі – қауіптің алдын алудың негізгі шарттарының бірі. Бұл ретте ересектердің де жауапкершілігі жоғары. Ата-ана баласына жолдағы қауіпсіз мінез-құлықты түсіндіріп қана қоймай, күнделікті өмірде өзі де үлгі көрсетуі қажет.
Қаптамадағы тағы бір маңызды ескерту – ашық терезеге қатысты. Биік қабаттардағы ашық терезелер балалар үшін үлкен қауіп төндіруі мүмкін. Кішкентай балалар қауіптің салдарын толық түсінбейтіндіктен, терезе маңында олардың қараусыз қалмауы аса маңызды. Сондықтан ата-аналар мен ересектер үйдегі қауіпсіздік шараларына тұрақты түрде көңіл бөлуі керек.
Су айдындарындағы қауіпсіздік те әлеуметтік ақпараттың негізгі бағыттарының бірі ретінде таңдалған. Жаз мезгілінде балалардың өзен, көл, канал және басқа да су нысандарына баруы жиілейді. Алайда арнайы жабдықталмаған және шомылуға арналмаған орындарда суға түсу қайғылы жағдайларға әкелуі мүмкін. Осыған байланысты балаларды рұқсат етілген жерлерде ғана шомылдыру және су маңында міндетті түрде бақылауда ұстау қажеттігі ескертіледі.
Жобада ата-аналардың жауапкершілігіне де ерекше мән берілген. «Балаларды қараусыз қалдырмаңыздар!» деген үндеу қарапайым болғанымен, оның профилактикалық маңызы зор. Баланың қауіпсіздігі көп жағдайда ересектердің дер кезінде назар аударуына байланысты. Сондықтан қоғамдық орындарда, аулада, су маңында немесе үй жағдайында балаларды бақылаусыз қалдырмау – қауіптің алдын алудың ең тиімді жолдарының бірі.
Әлеуметтік ақпаратты ауызсу қаптамасына орналастыру – профилактикалық жұмыстың дәстүрлі тәсілдерін толықтыратын тиімді құрал. Ақпараттың қысқа әрі нақты берілуі оны бірден қабылдауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге күнделікті қолданылатын өнімге орналастырылған ескерту адамдардың назарын бірнеше рет аударуы мүмкін.
Бұл бастама мемлекеттік органдар мен бизнестің әлеуметтік мәселелерді шешудегі өзара ынтымақтастығының да бір көрінісі. Жергілікті кәсіпорындардың қоғамдық маңызы бар мәселеге қолдау көрсетуі әлеуметтік жауапкершіліктің артып келе жатқанын көрсетеді. Кәсіпкерлік субъектілері өз өнімдері арқылы пайдалы ақпарат таратып, балалардың қауіпсіздігіне қатысты қоғамдық мәдениетті қалыптастыруға үлес қоса алады.
Мұндай жобалардың тағы бір маңызды тұсы – ақпараттың қамту ауқымы. Әлеуметтік ақпарат тек арнайы кездесулерде немесе ақпараттық іс-шараларда ғана емес, күнделікті тұтыну кезінде де тұрғындарға ұсынылады. Бұл профилактикалық үндеулерді әртүрлі жас санатындағы азаматтарға жеткізуге мүмкіндік береді.
Балалардың қауіпсіздігі бір реттік акциямен шешілетін мәселе емес. Бұл бағыттағы түсіндіру жұмыстары жыл бойы үздіксіз жүргізіліп, әртүрлі форматта жалғасуы қажет. Мектептердегі кездесулер, ата-аналарға арналған түсіндіру жұмыстары, әлеуметтік желілердегі ақпараттық материалдармен қатар, ауызсу қаптамасы секілді күнделікті қолданылатын өнімдердегі ескертулер де ортақ мақсатқа қызмет етеді.
Бүгінде әлеуметтік ақпарат орналастырылған өнімдер Шымкенттегі сауда орындарында сатылымға шығарылған. Демек, қала тұрғындары мен қонақтары ауызсу сатып алу барысында балалардың қауіпсіздігіне қатысты маңызды ескертулермен таныса алады.
Жалпы, Шымкентте қолға алынған бұл бастама қарапайым ақпараттық үндеуді күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналдыруымен ерекшеленеді. Балалар қауіпсіздігіне қатысты қысқа ескертулер ата-аналар мен ересектерге жауапкершілікті тағы бір мәрте еске салып, қауіпті жағдайлардың алдын алуға ықпал етеді.
Баланың өмірі мен денсаулығын қорғау – ортақ міндет. Сондықтан мемлекеттік құрылымдар, бизнес өкілдері, білім беру ұйымдары және ата-аналар бірлесіп әрекет еткен жағдайда ғана қауіпсіз орта қалыптастыруға болады. Шымкенттегі ауызсу қаптамаларына әлеуметтік ақпарат орналастыру жобасы осы ортақ жауапкершілікті күшейтуге бағытталған нақты бастамалардың бірі болып отыр.
