Шымкент қаласында қазақтың ұлы ақыны, ойшылы әрі философы Абай Құнанбайұлының туған күніне орай тағылымы мол мәдени-танымдық іс-шара өтті. Ұлт руханиятында айрықша орны бар хакімнің мұрасын ұлықтауға арналған шара Абай саябағында ұйымдастырылып, оған қала әкімдігінің өкілдері, зиялы қауым мүшелері, ақын-жазушылар, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері мен қала тұрғындары қатысты.
Абай есімін ұлықтауға арналған жиын ұлы ақынның ескерткішіне гүл шоқтарын қою рәсімімен басталды. Салтанатты шара барысында хакімнің қазақ әдебиеті мен ұлттық ой-санадағы орны, оның шығармаларында көрініс тапқан адамгершілік, білім, ғылым, еңбек, әділет және елдік құндылықтардың мәні кеңінен сөз болды.
Абай ескерткішіне гүл қою — ұлы тұлғаның рухани мұрасына көрсетілген құрметтің ғана белгісі емес, сонымен бірге оның өсиеттерін кейінгі ұрпаққа жеткізуге деген жауапкершіліктің көрінісі. Ақынның шығармашылығы ғасырлар тоғысында өз маңызын жоғалтпай, қазақ қоғамының рухани дамуымен бірге жаңаша мәнге ие болып келеді.
Шара барысында сөз сөйлеген Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Сәрсен Абайұлы Құранбек хакімнің мұрасы уақыт өткен сайын өзінің құндылығын арттыра түсетінін атап өтті.
«Абай атамыз соқтықпалы, соқпақты заманда өмір сүріп, қазақ қоғамының санасына сәуле түсіретін, уақыт өткен сайын қадірі арта беретін мәңгілік мұра қалдырды. Ол өз дәуірінің ғана емес, кейінгі ұрпақтың да қамын ойлап, қазақ қоғамын білімге, ғылымға, адамгершілікке шақырды. Абайдың әрбір сөзі, әрбір ойы – адамды кемелдікке, елді өркениетке бастайтын рухани бағдар. Сондықтан хакімнің мұрасы бүгінгі күні де өзектілігін жоғалтпай, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді», — деді ол.
Шын мәнінде, Абай өмір сүрген кезең қазақ қоғамы үшін аса күрделі тарихи уақыттардың бірі болды. Алайда ақын елдің болашағын өткеннің дауына емес, халықтың санасын оятуға, білім мен ғылымға ұмтылуға және адал еңбек етуге байланыстырды.
Ол өз шығармаларында қоғамдағы кемшіліктерді ашық сынап қана қоймай, одан арылудың жолдарын да көрсетті. Ақынның өлеңдері мен қара сөздерінде жалқаулық, надандық, мақтаншақтық, алауыздық секілді қасиеттер сыналып, оның орнына талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым және білім секілді адамды кемелдікке бастайтын қасиеттер дәріптеледі.
Абайдың «толық адам» туралы философиялық тұжырымы да бүгінгі қоғам үшін маңызды рухани бағдардың бірі болып қала береді. Оның адам бойындағы ақыл, қайрат пен жүректі үйлестіру туралы ойлары жеке тұлғаның қалыптасуы мен қоғамның дамуына қатысты терең пайымдарды қамтиды.
Хакімнің шығармаларындағы білім мен ғылымға деген үндеу қазіргі заманда да өзекті. Себебі заман өзгергенімен, адамның білімге ұмтылысы, еңбекқор болуы, әділеттілікті бағалауы және қоғам алдындағы жауапкершілігі секілді құндылықтар өзінің маңызын жоймайды.
Абай мұрасының өміршеңдігі де осында. Оның адам болмысы, мінез-құлық, білім мен ғылым, еңбек, ел бірлігі, әділет және қоғамдық жауапкершілік туралы ойлары бүгінгі уақытпен де сабақтасып жатыр. Сондықтан ақынды дәріптеу оның есімін атап, шығармаларын еске алумен ғана шектелмей, шығармаларындағы құндылықтарды күнделікті өмірде ұстануға үндейді.
Салтанатты шараның жалғасы «Хәкім Абай» музейінде өрбіді. Қатысушылар музейге экскурсия жасап, ақынның өмірі мен шығармашылық жолына қатысты тарихи және мәдени жәдігерлермен танысты. Музейдегі құнды дүниелер арқылы келушілер Абайдың әдеби мұрасы мен қоғамдық ойдағы орнын тереңірек зерделеуге мүмкіндік алды.
Сонымен қатар көпшілікке «Абай әлемі» ашық есік күні ұйымдастырылды. Танымдық бастама аясында келушілер назарына «Абайдың асыл мұрасы», «Көркем әлемдегі Абай» және «Абайды оқы, таңырқа!» атты көрмелер ұсынылды.
Көрмелерде ұлы ақынның әдеби мұрасын, шығармашылық әлемін және рухани болмысын танытатын құнды дүниелер көпшілік назарына ұсынылды. Келушілер Абай шығармашылығына қатысты материалдармен танысып, ақынның қазақ мәдениеті мен әдебиетіндегі орны туралы кеңірек мағлұмат алды.
Мәдени-танымдық шара барысында Абайдың өлеңдері мен қара сөздеріндегі философиялық ойлар, адамгершілік қағидалар мен ұлттық құндылықтар кеңінен насихатталды. Ақын шығармаларының мазмұны арқылы жастарды білімге ұмтылуға, ғылымды игеруге, еңбек етуге және ел болашағына жауапкершілікпен қарауға шақыратын идеялар түсіндірілді.
Абай мұрасы — қазақ халқының әдебиеті мен мәдениетінің ғана емес, ұлттық ойлау жүйесінің қалыптасуына зор ықпал еткен рухани қазына. Оның шығармалары адамның өзін тануына, мінезін түзетуіне, қоғамдағы орнын түсінуіне және айналасына жауапкершілікпен қарауына жетелейді.
Бүгінде Абай шығармашылығын насихаттау жас ұрпақ тәрбиесінде де ерекше мәнге ие. Ұлы ақынның білім мен ғылымды жоғары қоюы, еңбекті қадірлеуі, әділеттілікті ту етуі және адамдық қасиетті бәрінен биік санауы қазіргі жастар үшін де маңызды өнеге бола алады.
Абайдың туған күнін атап өту — тарихи тұлғаны еске алу ғана емес, оның халқына қалдырған аманатын қайта жаңғыртуға мүмкіндік беретін маңызды рухани шара. Хакімнің әрбір шығармасы оқырманын ойлануға, өзін таразылауға және қоғамға пайдасы тиетін азамат болуға үндейді.
Ұлы ақынның мұрасы уақыт өткен сайын жаңа қырынан танылып келеді. Бір кезеңде оның өлеңдері ағартушылық идеяларымен бағаланса, бүгінде шығармаларындағы адамгершілік, ұлттық сана, білім, еңбек және әділет туралы ойлар жалпыадамзаттық құндылықтар тұрғысынан да кеңінен зерделенуде.
Сондықтан Абайды ұлықтау — өткенді құрметтеу ғана емес, болашаққа бағыт көрсету. Оның шығармаларын оқу, терең түсіну және кейінгі ұрпаққа жеткізу арқылы ұлттық руханияттың сабақтастығын қамтамасыз етуге болады.
Шымкентте ұйымдастырылған тағылымды шара да осы мақсатты көздеді. Абай ескерткішіне гүл қоюдан басталып, музейдегі экскурсия мен көрмелерге ұласқан мәдени бастама қала тұрғындарына хакім мұрасын тағы бір мәрте жаңаша пайымдауға мүмкіндік берді.
Абайдың ғибратты ойлары ұлтпен бірге жасайтын мәңгілік рухани құндылық болып қала береді. Хакімнің білімге, еңбекке, әділетке және адамгершілікке үндеген сөзі бүгін де өз маңызын жойған жоқ. Оны оқу, түсіну, өмірлік ұстанымға айналдыру және жас ұрпақтың санасына сіңіру — барша қоғамның ортақ міндеті.
Абайға тағзым ету — ұлы тұлғаның есімін ұлықтаумен қатар, оның елге аманат еткен асыл қасиеттерін дәріптеу. Ал Абайды тану — өз ұлтыңның рухани болмысын тереңірек танудың бір жолы.




