Шымкент қаласында қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, төтенше жағдайлардың алдын алу және қалалық инфрақұрылымды цифрлық технологиялар арқылы бақылау бағытындағы жұмыстар жаңа деңгейге көтеріліп келеді. Мемлекет басшысының қалаларды цифрландыру және азаматтардың қауіпсіздігін күшейту жөніндегі тапсырмалары аясында шаһарда ұшқышсыз ұшу аппараттарын, яғни дрондарды пайдалану жүйесі кезең-кезеңімен кеңейтіліп жатыр.
Бұл бастама қаланы басқару тиімділігін арттырып қана қоймай, бірнеше мемлекеттік органның өз міндеттерін жедел орындауына мүмкіндік беретін заманауи технологиялық шешім ретінде қарастырылуда. Жоба «Қазақтелеком» АҚ мен Шымкент қаласы әкімдігі арасындағы ынтымақтастық туралы меморандум аясында жүзеге асырыла бастаған.
Дрондарды пайдалану идеясы алдымен пилоттық режимде сынақтан өткізілген. Өткен жылы қала аумағында 5 дрон орнатылып, олардың көмегімен 350-ден астам әуе мониторингі жүргізілген. Сынақ кезеңінде ұшқышсыз аппараттардың түрлі бағыттағы бақылау жұмыстарында тиімділігі байқалып, технологияның қалалық қауіпсіздік жүйесіне қосымша мүмкіндік беретіні анықталған.
Пилоттық жоба барысында дрондар төтенше жағдайлардың алдын алу, қоршаған ортаның жай-күйін бақылау және заңсыз құрылыс нысандарын анықтау бағыттарында қолданылған. Әуе мониторингі арқылы жердегі камералар немесе дәстүрлі бақылау тәсілдерімен анықтау қиын болатын аумақтарды бақылауға мүмкіндік пайда болды.
Жобаның тиімділігі ескеріліп, биыл дрондар жүйесін кеңейту туралы шешім қабылданған. «Smart Shymkent» жобасы аясында қалада қосымша 16 заманауи дрон іске қосылды. Осылайша, қаланың түрлі аумақтарын қамтитын әуе мониторингі жүйесінің мүмкіндігі айтарлықтай артты.
Қазіргі таңда дрондар стратегиялық маңызы бар нысандардың, мектептердің, мәдениет үйлері мен аркалардың шатырларына орналастырылған. Олар белгіленген аумақтарда автоматты патрульдік бақылау жүргізіп, қаланың қауіпсіздік жүйесіне қосымша ақпарат беріп отырады.
Ұшқышсыз аппараттардың тағы бір маңызды ерекшелігі — олардың бірнеше мемлекеттік органның жұмысына бір уақытта пайдаланылуы. Бұл бір технологияның көмегімен қоғамдық қауіпсіздік, сәулет, жер қатынастары, экология және төтенше жағдайлардың алдын алу секілді бірнеше бағытты бақылауға мүмкіндік береді.
Мәселен, полиция қызметкерлері дрондар арқылы бейнебақылау камералары қамтымайтын аумақтарды бақылап, құқықбұзушылық белгілерін анықтай алады. Әуе кеңістігінен жүргізілетін мониторинг қоғамдық орындардағы жағдайды бағалауға және қажет болған жағдайда тиісті қызметтердің оқиға орнына жедел әрекет етуіне мүмкіндік береді.
Дрондардың көмегімен саябақтар, скверлер және халық көп жиналатын басқа да қоғамдық орындардағы жағдайға тұрақты бақылау жүргізіледі. Бұл әсіресе қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қоғамдық тәртіпті сақтау үшін маңызды.
Жүйе сәулет және жер қатынастары салаларында да тиімді құралға айналып отыр. Әуе мониторингі арқылы рұқсатсыз салынған құрылыс нысандарын анықтауға, жер телімдерін заңсыз пайдалану фактілерін бақылауға және учаскелердің белгіленген нысаналы мақсатына сәйкес пайдаланылып жатқанын тексеруге мүмкіндік бар.
Бұл технология қаланың аумақтық дамуын бақылау кезінде де пайдалы. Құрылыс жұмыстарының қарқынды жүруіне байланысты кейбір аумақтардағы өзгерістерді тұрақты бақылау қажеттілігі туындайды. Дрондар осындай өзгерістерді жоғарыдан бақылап, тиісті мемлекеттік органдарға қажетті ақпаратты жедел жеткізуге мүмкіндік береді.
Қоршаған ортаны қорғау бағытында да ұшқышсыз аппараттардың мүмкіндігі кең. Дрондар заңсыз қоқыс орындарын, қоршаған ортаға кері әсер етуі мүмкін жағдайларды және басқа да экологиялық мәселелерді анықтауға көмектеседі. Бұл экологиялық бақылаудың ауқымын кеңейтіп, проблемалық аумақтарды дер кезінде анықтауға жағдай жасайды.
Төтенше жағдайлардың алдын алу тұрғысынан алғанда да дрондардың маңызы жоғары. Әуе мониторингі өрт қаупі бар аумақтарды бақылауға, төтенше жағдай белгілерін ерте анықтауға және оқиға орын алған жағдайда жағдайды жедел бағалауға мүмкіндік береді.
Технологиялық тұрғыдан алғанда, жаңа дрондар заманауи бақылау құралдарымен жабдықталған. Олар жоғары ажыратымдылықтағы бейнекамералармен, түнгі уақытта жұмыс істеуге мүмкіндік беретін инфрақызыл бейнекамералармен және қуатты прожекторлармен қамтамасыз етілген.
Осының арқасында дрондар тәуліктің кез келген уақытында, соның ішінде жарықтандырылмаған аумақтарда да бақылау жүргізе алады. Бұл дәстүрлі бейнебақылау жүйелерімен қамтылуы қиын жерлердегі қауіпсіздік деңгейін арттыруға мүмкіндік береді.
Автоматты патрульдік бақылау жүйесінің енгізілуі мемлекеттік органдардың жұмысын жедел ұйымдастыруға да ықпал етеді. Бұрын белгілі бір аумақтағы жағдайды тексеру үшін арнайы қызметкерлердің баруы қажет болса, енді дрон арқылы жағдайды қашықтан бақылап, қажетті ақпаратты қысқа мерзім ішінде алуға мүмкіндік бар.
Цифрлық технологияларды осындай бағытта пайдалану қаланы басқарудың жаңа тәсілдерін қалыптастырып отыр. Жиналған ақпарат мемлекеттік органдардың шешім қабылдау процесін жеделдетіп, проблемалық жағдайларға уақытылы әрекет етуге мүмкіндік береді.
Шымкентте дрондар жүйесінің кеңеюі қаланың цифрлық инфрақұрылымын дамытуға бағытталған жұмыстардың бір бөлігі саналады. «Smart Shymkent» аясындағы мұндай жобалар заманауи технологияларды күнделікті қалалық басқару жүйесіне енгізуге мүмкіндік береді.
Бастаманың басты нәтижелерінің бірі — қоғамдық қауіпсіздікті бақылау мүмкіндігінің кеңеюі. Сонымен қатар өрттің алдын алу, экологиялық заңбұзушылықтарды анықтау, заңсыз құрылысқа бақылау жүргізу және жер қатынастары саласындағы заң талаптарының сақталуын бақылау бағыттарында қосымша мүмкіндік қалыптасып отыр.
Дрондар арқылы алынған мәліметтер мемлекеттік органдар арасындағы өзара іс-қимылды да күшейтуге ықпал етеді. Бір аумақ бойынша жиналған ақпарат бірнеше сала мамандарына қолжетімді болып, тиісті шешімдерді жедел қабылдауға жағдай жасайды.
Жалпы, Шымкентте ұшқышсыз ұшу аппараттарын қолдану қалалық қауіпсіздік пен цифрлық басқаруды жетілдірудің заманауи тетіктерінің біріне айналып келеді. Пилоттық кезеңде өз тиімділігін көрсеткен жүйенің кеңейтілуі қаланың түрлі аумақтарын бақылау мүмкіндігін арттырып, мемлекеттік қызметтердің жеделдігін күшейтуге жол ашты.
Алдағы уақытта цифрлық технологияларды қалалық басқару саласына одан әрі енгізу арқылы қауіпсіздік деңгейін арттыру, мемлекеттік органдардың әрекет ету уақытын қысқарту және тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғаса бермек. Шымкенттің цифрлық дамуындағы мұндай жобалар технологияны тек қолайлылық үшін емес, ең алдымен тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету құралы ретінде тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
