Шымкент қаласында Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясындағы экологиялық жұмыстар тұрақты түрде жалғасып келеді. Қаланың тазалығын сақтау, жасыл желекті көбейту, қоғамдық кеңістіктерді абаттандыру және тұрғындардың қоршаған ортаға деген жауапкершілігін арттыруға бағытталған шараларға коммуналдық қызмет мамандарымен қатар ерікті жастар да белсенді қатысуда.
Бағдарламаның басты ерекшелігі — оның тек белгілі бір уақытта өткізілетін тазалық шараларымен шектелмеуінде. Қала аумағын көркейту, жасыл желекті күтіп-баптау және экологиялық мәдениетті қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Бұл ретте тұрғындардың табиғатты қорғауға деген көзқарасын өзгертуге және қоршаған ортаға ұқыпты қарауды күнделікті әдетке айналдыруға ерекше мән берілуде.
Кезекті экологиялық шаралардың бірі қаланың Орманшы тұрғын алабында орналасқан «Тұқымбақ» аумағында ұйымдастырылды. Мұнда ауқымды сенбілік өткізіліп, жасыл аймақты күтіп-баптау және аумақты ретке келтіру жұмыстары жүргізілді. Тазалық шарасына Шымкенттің бес ауданынан келген коммуналдық мекемелердің 100-ден астам қызметкері қатысып, белгіленген аумақтарды тазалау мен абаттандыруға атсалысты.
Сенбілік барысында тұқымбақ аумағындағы шөп шабылып, ағаштардың артық бұтақтары қырқылды. Сонымен қатар арамшөптер тазартылып, көшеттер өсірілетін аумақтарға күтім жасалды. Жүргізілген жұмыстар өсімдіктердің қалыпты өсіп-жетілуіне қажетті жағдай жасауға және жасыл желекті сақтауға бағытталды.
Тұқымбақтағы тазалық пен күтім жұмыстарының тағы бір маңызды мақсаты — алдағы күзгі ағаш отырғызу маусымына қажетті дайындықты күшейту. Көшеттердің сапалы өсуі үшін оларды уақтылы суару, топырағын қопсыту, арамшөптерден тазарту және жалпы жағдайын бақылау қажет. Сондықтан тұқымбақтағы жұмыстар маусымдық емес, тұрақты сипатқа ие.
«Жасыл белдеу» коммуналдық мемлекеттік мекемесі директорының міндетін атқарушы Ербол Есіркеповтің айтуынша, тұқымбақтағы жұмыстар жыл бойы үздіксіз жүргізіледі. Жалпы аумағы 12 гектарды құрайтын бұл жерде қала аумағын көгалдандыруға арналған түрлі ағаш және бұта көшеттері өсіріледі.
Тұқымбақта өсірілетін көшеттер кейін Шымкенттің көшелерін, саябақтарын, гүлзарлары мен қоғамдық кеңістіктерін көгалдандыру жұмыстарына пайдаланылады. Осылайша, мұнда атқарылатын еңбек қаланың жасыл қорын толықтыруға тікелей үлес қосады.
Күн сайын тұқымбақта 35 қызметкер еңбек етеді. Мамандар көшеттерді суару, жерді қопсыту, өсімдіктерді күтіп-баптау және арамшөптерден тазарту секілді жұмыстарды тұрақты түрде атқарады. Мұндай жүйелі күтім көшеттердің жақсы жетілуіне және оларды кейін қаланың түрлі аумақтарына отырғызуға мүмкіндік береді.
«Таза Қазақстан» бағдарламасы аясындағы жұмыстар коммуналдық сала қызметкерлерінің еңбегімен ғана шектелмейді. Экологиялық бастамаға жастардың да белсенді араласуы ерекше мәнге ие. Осы бағытта Шымкент қалалық Жастар ресурстық орталығының ұйымдастыруымен жастардың қатысуымен арнайы акция өткізілді.
Экологиялық акцияға 14 пен 35 жас аралығындағы 40 ерікті қатысты. Олардың қатарында мектеп оқушылары, колледждер мен жоғары оқу орындарының студенттері, жас мамандар және қоғамдық ұйымдардың белсенділері болды. Түрлі ортадан жиналған жастарды туған қаланың тазалығына үлес қосу және қоршаған ортаны қорғау идеясы біріктірді.
Акция басталмас бұрын қатысушылармен арнайы ақпараттық кездесу ұйымдастырылды. Онда экологиялық мәдениетті қалыптастырудың маңызы, табиғатты қорғау және қоғамдық орындарды таза ұстаудың қажеттілігі туралы түсіндіру жұмыстары жүргізілді.
Қалалық Жастар ресурстық орталығы директорының орынбасары Қуаныш Серікбай қоршаған ортаны қорғау әрбір азаматтың ортақ міндеті екенін атап өтті. Оның айтуынша, қаланың тазалығы тек коммуналдық қызметтердің жұмысына тәуелді болмауы керек. Әр тұрғын өз ауласы мен көшесінің, қоғамдық орындардың тазалығына жауапкершілікпен қараған жағдайда ғана тұрақты әрі жайлы орта қалыптасады.
Кездесуге Шымкент қаласы Полиция департаментінің, прокуратура органдарының және экологиялық қызметтердің өкілдері де қатысты. Сала мамандары жастармен қоғамдық тәртіпті сақтау, табиғатты аялау және азаматтық жауапкершілік мәселелері жөнінде пікір алмасты.
Мамандар «Таза Қазақстан» бағдарламасының мәні тек қоқыс жинау немесе сенбілік өткізумен шектелмейтінін түсіндірді. Оның негізгі мақсаты — қоғамда экологиялық сана қалыптастырып, табиғатқа деген жауапкершілікті арттыру. Бұл ретте жастардың белсенділігі ерекше маңызды, өйткені олардың қоршаған ортаға деген көзқарасы болашақтағы қоғамдық мәдениеттің қалыптасуына ықпал етеді.
Ақпараттық кездесуден кейін еріктілер нақты іске кірісті. Олар Қазақстан халқы Ассамблеясы ғимаратының аумағы мен Абай атындағы саябақта тазалық және абаттандыру жұмыстарын жүргізді. Жастар қоғамдық орындардағы қоқыстарды жинап, жаяу жүргіншілер жолдарын ретке келтіріп, аумақтардың санитарлық жағдайын жақсартуға атсалысты.
Мұндай шаралардың тәрбиелік мәні де зор. Жастардың өз қолымен қоғамдық кеңістіктерді тазалауы олардың туған қалаға деген жанашырлығын арттырып, табиғатты қорғау мәселесіне жауапкершілікпен қарауына ықпал етеді. Сонымен бірге еріктілік мәдениетінің дамуына жол ашып, жастарды қоғамға пайдалы бастамаларға белсенді араласуға ынталандырады.
Қаланың жасыл қорын сақтау мен көбейту — Шымкенттің экологиялық ахуалын жақсартудың маңызды бағыттарының бірі. Ағаштар мен бұталарды күтіп-баптау, жаңа көшеттер отырғызу, саябақтар мен қоғамдық кеңістіктерді абаттандыру қаланың сыртқы келбетін көркейтіп қана қоймай, тұрғындар үшін қолайлы орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Бұл ретте тұқымбақтардың атқаратын рөлі ерекше. Мұнда өсірілген көшеттердің қаланың әр аумағына отырғызылуы көгалдандыру жұмыстарын тұрақты жүргізуге мүмкіндік береді. Сондықтан тұқымбақтағы күнделікті еңбек — қаладағы жасыл желек көлемін арттыруға бағытталған ұзақ мерзімді жұмыстың маңызды бөлігі.
Шымкентте экологиялық бастамалардың коммуналдық қызметкерлер мен жастардың бірлескен жұмысы арқылы жүзеге асуы да оң үрдіс. Бір тарап қаланың жасыл желегін кәсіби түрде күтіп-баптаса, екінші тарап қоғамдық белсенділік танытып, тұрғындар арасында экологиялық жауапкершілікті насихаттауға үлес қосуда.
«Таза Қазақстан» бағдарламасының аясында жүргізіліп жатқан жұмыстар тұрғындардың қоршаған ортаға деген көзқарасын қалыптастыруға бағытталған тұрақты қозғалысқа айналып келеді. Мұндай бастамалардың нәтижесі бір күндік тазалықпен емес, тұрғындардың күнделікті әрекетінен көрінуі маңызды.
Қоқысты белгіленбеген орындарға тастамау, қоғамдық орындарды таза ұстау, ағаштарды бүлдірмеу, жасыл желекке ұқыпты қарау және сенбіліктерге белсенді қатысу — экологиялық мәдениетті қалыптастыратын қарапайым, бірақ маңызды әрекеттер.
Шымкентте бұл бағыттағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасын таппақ. Қаланың аумақтарын абаттандыру, жасыл желекті күтіп-баптау, жаңа көшеттерді өсіру және экологиялық мәдениетті насихаттау шаралары жүйелі түрде жүргізіле береді.
Жалпы, «Таза Қазақстан» бастамасы қала тазалығын қамтамасыз етумен қатар, тұрғындардың ортақ жауапкершілігін арттыруға бағытталған маңызды қоғамдық қозғалысқа айналып отыр. Коммуналдық қызметкерлердің күнделікті еңбегі мен жастардың еріктілік бастамалары өзара ұштасқан жағдайда Шымкенттің экологиялық жағдайын жақсартып, тұрғындарға таза, жасыл әрі жайлы қала қалыптастыруға мүмкіндік молая түседі.
