Шымкент қаласында монополияға қарсы заңнаманың сақталуын қамтамасыз ету және тұтынушылардың құқықтарын қорғау бағытындағы жұмыстар биылғы жылдың алғашқы жартыжылдығында қарқын алды. Нарықтағы әділ бәсекелестікті қалыптастыру, табиғи монополия субъектілерінің қызметіне бақылау жүргізу және кәсіпкерлік ортадағы заң талаптарының орындалуын қамтамасыз ету мақсатында Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаменті бірқатар тексеру, талдау және алдын алу шараларын жүзеге асыруда. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында өткен брифинг барысында департамент басшысы Ернар Тұрдалыұлы Қосбаев мәлімдеді.
Брифинг барысында айтылғандай, есепті кезеңде департамент табиғи монополия субъектілері мен нарық қатысушыларының қызметіне тұрақты мониторинг жүргізіп, тұтынушылардың құқықтарының сақталуына ерекше назар аударған. Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде бірқатар ұйымдардың әрекеттеріне қатысты тергеп-тексеру басталып, заң талаптарының сақталуы жан-жақты зерделенуде.
Қазіргі уақытта «QAZAQGAZ AIMAQ» акционерлік қоғамының Шымкент өндірістік филиалына қатысты тергеп-тексеру жүргізіліп жатыр. Тергеу барысында тұтынушыларға тұрмыстық газды пайдалану қағидаларын бұзды деген негізде актілер рәсімдеу және қайта есептеу жүргізу кезінде үстем жағдайды теріс пайдалану белгілерінің бар-жоғы қарастырылуда. Аталған іс бойынша барлық мән-жайлар жан-жақты зерттеліп, заң талаптарына сәйкес процессуалдық жұмыстар жалғасуда.
Сонымен қатар департамент әлеуметтік желілерде жарияланған жарнамалық материалдарға қатысты да бақылауды күшейткен. Атап айтқанда, «ASSAD GROUP» жеке кәсіпкерінің әлеуметтік желілерде өз өнімдерін басқа нарық субъектілерінің тауарларымен орынсыз салыстырған жарнамалық бейнероликтер жариялағаны жөніндегі мәліметтер тексерілуде. Монополияға қарсы орган мұндай әрекеттердің адал бәсекелестік қағидаттарына сәйкестігін құқықтық тұрғыдан бағалап жатыр.
Жыл басынан бері заң бұзушылық белгілері анықталған жағдайлар бойынша департамент төрт хабарлама шығарған. Оның басым бөлігі коммуналдық қызмет көрсететін ұйымдардың қызметіне қатысты болды. Мониторинг нәтижесінде кейбір кәсіпорындардың тұтынушыларға заңнамада көзделмеген талаптар қойғаны немесе көрсетілмеген қызмет үшін төлем талап еткені анықталған.
Атап айтқанда, «Су ресурстары – маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің тұтынушыларға заңнамада қарастырылмаған қосымша талаптар қойғаны белгілі болды. Сонымен бірге «Газ Продукт-ТОВДГО» серіктестігіне көрсетілмеген қызмет үшін төлем талап ету фактісіне байланысты тиісті назар аударылып, заң талаптарына сәйкес шаралар қабылдануда.
Департаменттің мәліметінше, 2026 жылдың алғашқы алты айында азаматтардан барлығы 328 өтініш келіп түскен. Оның ішінде 184 өтініш толық қаралып, заң аясында жауап берілген. Қазіргі уақытта 33 өтініш бойынша қарау жұмыстары жалғасып жатыр. Ал 111 өтініштің қаралуы өзге мемлекеттік органдардың құзыретіне жататындықтан, тиісті мекемелерге жолданған. Есепті кезеңде өтініштерді қарау мерзімдерінің бұзылуы тіркелмеген, бұл азаматтардың өтініштерін қарау тәртібінің заң талаптарына сай жүргізіліп жатқанын көрсетеді.
Брифинг барысында департамент өкілдері тұтынушылардың құқықтарын қорғау мәселесіне ерекше тоқталды. Егер азаматтар коммуналдық немесе өзге де қызмет көрсетуші ұйымдардың заңсыз әрекеттеріне, негізсіз төлем талаптарына немесе монополиялық сипаттағы құқық бұзушылықтарға тап болса, уәкілетті органға ресми түрде жүгінуге құқылы екені атап өтілді. Мұндай өтініштер заңнама талаптарына сәйкес қаралып, қажет болған жағдайда тиісті тексеру шаралары ұйымдастырылады.
Сарапшылардың пікірінше, монополияға қарсы бақылаудың күшеюі нарықтағы ашықтықты қамтамасыз етіп қана қоймай, кәсіпкерлер үшін тең бәсекелестік жағдайын қалыптастыруға ықпал етеді. Сонымен қатар мұндай бақылау табиғи монополия субъектілерінің жауапкершілігін арттырып, қызмет көрсету сапасын жақсартуға және тұтынушылардың заңды мүдделерін қорғауға мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаменті алдағы уақытта да нарықтағы ахуалды тұрақты бақылауда ұстап, заң талаптарының сақталуын қамтамасыз ету, әділ бәсекелестікті дамыту және азаматтардың құқықтарын қорғау бағытындағы жұмыстарды жалғастырады. Бұл шаралар өңірде ашық әрі тиімді нарықтық ортаны қалыптастырып, кәсіпкерліктің дамуына және халыққа көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға өз үлесін қоспақ.
