Шымкент қаласында әділ бәсекелестікті қалыптастыру, кәсіпкерлікті қолдау және нарықтағы ашықтықты қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында өткен брифинг барысында Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаменті 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында атқарылған жұмыстардың қорытындыларын жариялады.
Брифингте айтылғандай, департаменттің негізгі міндеттерінің бірі – нарықтағы адал бәсекелестік қағидаттарының сақталуын қамтамасыз ету, мемлекеттік сектордың қызметіне бақылау жүргізу және кәсіпкерлік субъектілерінің құқықтарын қорғау. Осы бағыттағы жұмыстардың нәтижесінде жыл басынан бері қаладағы бірқатар тауар нарықтары мен мемлекеттік кәсіпорындардың қызметіне кешенді мониторинг жүргізілген.
2026 жылдың алғашқы алты айында департамент мамандары тоғыз тауар нарығын және жиырма сегіз мемлекеттік кәсіпорынның жұмысын зерделеген. Талдауға алынған нарықтардың бесеуі отын-энергетика кешеніне қатысты болса, қалған төртеуі экономиканың өзге маңызды салаларын қамтыған. Мониторинг барысында нарықтағы бәсекелестік жағдайы, мемлекеттік ұйымдардың қызметі және заңнама талаптарының орындалуы жан-жақты сараланған.
Жүргізілген талдау нәтижесінде бірқатар мемлекеттік кәсіпорындардың қызметінде бәсекелестік туралы заңнаманың талаптарын сақтау бойынша кемшіліктер анықталған. Осыған байланысты бес мемлекеттік кәсіпорынға заң бұзушылықтарды жою, қызметін заң талаптарына сәйкестендіру және мұндай жағдайлардың қайталануына жол бермеу жөнінде ресми нұсқамалар берілді. Мұндай бақылау шаралары мемлекеттік сектордың нарықтағы қызметін заң аясында жүргізуге және жеке кәсіпкерлік субъектілері үшін тең жағдай қалыптастыруға бағытталған.
Сонымен қатар, департамент мемлекет қатысатын ұйымдардың қызмет түрлерін кеңейту немесе өзгерту мәселелеріне де тұрақты бақылау жүргізіп келеді. Есепті кезеңде осы бағыт бойынша сегіз өтінішхат қаралған. Әрбір өтініш қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес зерделеніп, мемлекеттік ұйымдардың жаңа қызмет бағыттарына шығуы жеке бизнеске кедергі келтірмеуі тұрғысынан бағаланған.
Мамандардың айтуынша, нарықтағы мемлекеттік сектордың үлесін негізсіз ұлғайтпау – бәсекелестікті дамытудың маңызды шарттарының бірі. Мемлекет тек әлеуметтік маңызы бар немесе стратегиялық бағыттарда ғана қызмет атқарып, қалған салаларда жеке кәсіпкерліктің дамуына мүмкіндік беруі тиіс. Бұл қағида өңірдегі шағын және орта бизнестің дамуына, инвестиция тартуға және экономиканың тұрақты өсуіне оң әсер етеді.
Департаменттің қызметінде кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау мәселесіне де ерекше назар аударылуда. Әділ бәсекелестік қағидаттарының сақталуы кәсіпкерлердің нарыққа еркін шығуына, өз өнімдері мен қызметтерін тең жағдайда ұсынуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар бұл тұтынушылар үшін сапалы өнім мен қызметтің қолжетімді болуына, бағаның негізсіз өсуіне жол бермеуге ықпал етеді.
Брифинг барысында мемлекеттік сатып алу конкурстарына қатысатын кәсіпкерлерге де арнайы үндеу жасалды. Департамент өкілдері барлық қатысушыларды адал бәсекелестік талаптарын қатаң сақтауға, заңсыз келісімдер мен бәсекелестікке қарсы әрекеттерге жол бермеуге шақырды. Себебі мемлекеттік сатып алу саласындағы ашықтық пен әділдік бюджет қаражатының тиімді жұмсалуына және кәсіпкерлер арасында тең мүмкіндіктің қалыптасуына негіз болады.
Сарапшылардың пікірінше, нарықтағы әділ бәсекелестікті қамтамасыз ету – экономиканың сапалы дамуының басты факторларының бірі. Ашық әрі бәсекелі орта кәсіпкерлердің белсенділігін арттырып, инновациялық жобалардың жүзеге асуына, жаңа өндірістердің ашылуына және инвестициялық тартымдылықтың күшеюіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар адал бәсекелестік тұтынушылардың құқықтарын қорғап, тауарлар мен қызметтердің сапасын жақсартуға ықпал етеді.
Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Шымкент қаласы бойынша департаменті алдағы уақытта да нарықтағы ахуалды тұрақты бақылауда ұстап, заң талаптарының сақталуын қамтамасыз ету, кәсіпкерлік субъектілерінің құқықтарын қорғау және мемлекеттік сектордың қызметін реттеу бағытындағы жұмыстарды жалғастырады. Бұл шаралар Шымкент қаласында тиімді әрі әділ бәсекелестік ортаны қалыптастырып, өңір экономикасының тұрақты дамуына және жеке кәсіпкерліктің өркендеуіне негіз болмақ.
