Шымкент қаласында құрылыс саласындағы заңдылықты қамтамасыз ету, қала құрылысы талаптарының сақталуын бақылау және тұрғындардың қауіпсіздігін арттыру мақсатында мониторинг пен қадағалау жұмыстары күшейтілді. Қала аумағында жүргізілген кешенді тексерулердің нәтижесінде заң талаптарын бұза отырып салынған ондаған нысан анықталып, жауапты тұлғаларға қатысты тиісті шаралар қабылданды.
Мамандардың айтуынша, құрылыс саласындағы бақылауды күшейту – қаланың сәулеттік келбетін сақтау, құрылыс сапасын арттыру және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы маңызды қадамдардың бірі. Әсіресе халық саны қарқынды өсіп келе жатқан Шымкент сияқты мегаполисте әрбір құрылыс нысанының заң талаптарына сәйкес салынуы ерекше маңызға ие.
Жыл басынан бері жүргізілген мониторинг нәтижесінде қала аумағында 106 заңсыз құрылыс нысаны анықталған. Қазіргі таңда олардың 56-сына қатысты заңнама талаптарына сәйкес әкімшілік және құқықтық шаралар қолданылған.
Талдау нәтижелері бойынша заңсыз құрылыс нысандарының ең көп саны Абай ауданында тіркелген. Мұнда 39 нысан заң талаптарын бұза отырып салынғаны анықталған. Қаратау ауданында 21 нысан, Әл-Фараби ауданында 19 нысан, Еңбекші ауданында 17 нысан және Тұран ауданында 10 нысан бойынша заң бұзушылықтар тіркелген.
Мамандардың пікірінше, анықталған құқық бұзушылықтардың басым бөлігі құрылысқа қажетті рұқсат құжаттарынсыз құрылыс жұмыстарын бастау, жобалық құжаттамадан ауытқу, техникалық және авторлық қадағалау талаптарын сақтамау сияқты жағдайлармен байланысты.
Құрылыс саласын бақылау және қадағалау аясында қала бойынша 72 құрылыс нысанына жоспарлы және жоспардан тыс тексерулер жүргізілген. Тексеру барысында құрылыс жұмыстарының сапасы, заң талаптарының сақталуы, техникалық құжаттардың болуы және құрылыс процесінің белгіленген стандарттарға сәйкестігі жан-жақты зерделенді.
Нәтижесінде құрылыс заңнамасын бұзған жеке және заңды тұлғаларға жалпы көлемі 61,6 миллион теңге айыппұл салынды.
Айыппұлдардың ең үлкен бөлігі заңсыз құрылыс жүргізген нысандарға қатысты болды. Атап айтқанда, 59 нысанға 42,4 миллион теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынған. Бұл жағдайлар негізінен құрылыс жұмыстарын рұқсат құжаттарынсыз жүргізу немесе бекітілген жобадан ауытқу фактілерімен байланысты.
Сонымен қатар құрылыс сапасына қатысты талаптарды бұзған 8 нысан анықталып, оларға 8,6 миллион теңге көлемінде айыппұл салынды. Мұндай заң бұзушылықтар құрылыс материалдарының сапасы, құрылыс-монтаж жұмыстарының орындалу тәртібі және техникалық нормалардың сақталмауымен байланысты болған.
Қадағалау барысында үлестік құрылыс саласындағы заң бұзушылықтарға да ерекше назар аударылды. Тексеру нәтижесінде үлестік құрылыс талаптарын бұзған 5 нысан анықталып, оларға 10,6 миллион теңге көлемінде айыппұл салынған.
Мемлекеттік органдар азаматтардың қаражатын тарту арқылы жүзеге асырылатын құрылыс жобаларының заң талаптарына толық сәйкес болуын тұрақты бақылауда ұстап отыр. Себебі үлестік құрылыс саласындағы кез келген заң бұзушылық тұрғындардың құқықтары мен қаржылық қауіпсіздігіне тікелей әсер етеді.
Құрылыс нарығындағы тәртіпті қамтамасыз ету мақсатында лицензиялық бақылау бағытында да ауқымды жұмыстар жүргізілді. Осы бағытта құрылыс қызметін жүзеге асыратын ұйымдардың лицензиялық талаптарды сақтау деңгейі тексерілді.
Нәтижесінде түрлі заң бұзушылықтарға жол берген 442 құрылыс мекемесі әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Оларға жалпы көлемі 86,1 миллион теңге айыппұл салынды.
Бұдан бөлек, бірқатар құрылыс ұйымдарының лицензиялары алты ай мерзімге тоқтатылды. Бұл шаралар құрылыс компанияларының жауапкершілігін арттыруға және болашақта осындай құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған.
Сала мамандары құрылыс нормалары мен талаптарының сақталуы тұрғындардың өмірі мен денсаулығы үшін аса маңызды екенін атап өтуде. Өйткені құрылыс барысында жіберілген кемшіліктер мен заң бұзушылықтар болашақта ғимараттардың қауіпсіздігіне, олардың беріктігіне және пайдалану сапасына кері әсер етуі мүмкін.
Бүгінде Шымкент қаласы еліміздегі ең қарқынды дамып келе жатқан мегаполистердің бірі саналады. Қалада жаңа тұрғын үй кешендері, әлеуметтік нысандар, кәсіпкерлік және өндірістік ғимараттар көптеп салынуда. Осындай жағдайда құрылыс сапасы мен заңдылықты бақылау мәселесі ерекше өзектілікке ие болып отыр.
Жүргізілген бақылау және қадағалау жұмыстарының нәтижесінде жергілікті бюджетке жалпы көлемі 147,6 миллион теңге қаражат өндірілді. Бұл қаржы әкімшілік айыппұлдар мен заңнамада көзделген өзге де төлемдер есебінен түскен.
Қала билігінің мәліметінше, заңсыз құрылыстарды анықтау, құрылыс сапасын бақылау және құрылыс саласындағы тәртіпті күшейту бағытындағы жұмыстар алдағы уақытта да жалғасатын болады. Әсіресе тұрғын үй құрылысы, коммерциялық нысандар және үлестік құрылыс жобалары ерекше бақылауда болады.
Мамандардың пікірінше, құрылыс саласындағы қатаң бақылау қаланың сәулеттік келбетін сақтауға, құрылыс сапасын арттыруға және тұрғындар үшін қауіпсіз әрі қолайлы өмір сүру ортасын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мұндай шаралар құрылыс нарығындағы ашықтықты қамтамасыз етіп, адал жұмыс істейтін құрылыс компаниялары үшін әділ бәсекелестік ортасын қалыптастыруға ықпал етеді.
Жалпы алғанда, Шымкентте жүргізіліп жатқан бақылау жұмыстары құрылыс саласындағы заңдылықты нығайтуға, қала құрылысы мәдениетін қалыптастыруға және тұрғындардың құқықтарын қорғауға бағытталған маңызды шаралардың бірі болып табылады.
