Елімізде құқықтық саясат азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, олардың конституциялық құқықтарын қорғауға бағытталған. Бұл мақсатта әділет органдары, оның ішінде сот орындаушылар институты маңызды рөл атқарады. Олар сот шешімдерінің нақты орындалуын қамтамасыз етіп, азаматтардың мүддесін қорғауға қызмет етеді.
Осыған орай Шымкент қаласында «Сот орындаушыларының қызметін реттеу және бақылау жөніндегі жұмыстың қорытындылары» тақырыбында арнайы жиын өтті. Іс-шара барысында атқарушылық өндіріс саласындағы өзекті мәселелер мен жетістіктер талқыланды.
Шымкенттегі сот орындаушылардың қызметі
Шымкент қаласы Әділет департаменті басшысының орынбасары Мейіржан Исабековтің мәліметінше, қалада қазіргі таңда 152 жеке және 9 мемлекеттік сот орындаушы жұмыс істеуде. Олар жалпы саны 457 617 атқарушылық құжатты орындауға қабылдаған. Бұл құжаттар бойынша өндірілуі тиіс сома 563 миллиард 639 миллион теңгеден асады.
Аталған құжаттардың ішінен 110 171 іс бойынша 81 миллиард теңге нақты өндірілген. Бұл ретте заңнамада жеке және мемлекеттік сот орындаушыларының құзыреттері нақты белгіленгендіктен, атқарушылық құжаттардың 99 пайызы жеке сот орындаушыларына жүктелген.
Құжаттардың негізгі бағыттары
Атқарушылық құжаттардың басым бөлігі мемлекет кірісіне мәжбүрлі түрде өндірілетін сомаларға (айыппұл, салық және т.б.) байланысты.
Мәселен, былтырғы жылы 218 944 іс дәл осындай санатта тіркелген.
Бұған қоса, заңсыз салынған құрылыстарды бұзу, тұрғын үйден мәжбүрлеп шығару, мүліктік емес сипаттағы істер бойынша жалпы 302 атқару құжаты орындалуда болып, олардың 86-сы аяқталған, ал 216-сы әлі де орындауға жатады.
Цифрлық жобалар: жүйелі жаңашылдық
Мейіржан Исабеков атап өткендей, қазіргі уақытта қылмыстық-атқару жүйесі күнделікті жұмыс барысында цифрлық жобаларды енгізу бойынша ауқымды қадамдар жасауда. Мұндай бастамалар сот шешімдерінің орындалу үдерісін жеделдетіп қана қоймай, жүйенің ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған.
Ең ірі жаңашыл жобалардың бірі – «Электрондық бақылау құралдарын енгізу» болып отыр. Бұл бастама Қылмыстық-атқару кодексінің 69 және 174-баптарына сәйкес жүзеге асырылуда. Аталған заң талаптарына сай, пробация қызметі бас бостандығы шектелген немесе шартты түрде сотталған азаматтарға, сонымен қатар кәмелетке толмағандардың жыныстық тиіспеушілігіне қарсы қылмыс жасаған тұлғаларға электрондық білезіктерді қолдануға құқылы.
Бүгінде республика көлемінде 2,5 мыңнан астам электрондық білезік қолданылуда. Бұл құрылғылар арқылы пробация қызметкерлері сотталғандарды қашықтықтан бақылап, олардың жүріс-тұрысын реал-тайм режимінде бақылауға мүмкіндік алады.
Қайталанатын қылмыстың алдын алу
ІІМ Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті төрағасының орынбасары Жәнібек Баймағанбетов атап өткендей, электронды білезіктер қадағалауды күшейтуге, сондай-ақ қайталанатын қылмыстардың алдын алуға мүмкіндік береді. Бұл құралдардың көмегімен тәуекелі жоғары тұлғалар тұрақты түрде бақылауда болады, ал бұл өз кезегінде қоғамдық қауіпсіздікті нығайтуға септігін тигізеді.
Озық тәжірибе мен оң нәтижелер
Электрондық жүйелердің енгізілуі сот орындаушыларының жұмысын жаңа деңгейге көтеріп отыр. Цифрлық құралдар:
Атқарушылық істердің дер кезінде орындалуын;
Қызметтің ашықтығы мен есептілігін;
Азаматтармен байланыс пен кері байланысты жеңілдетуді қамтамасыз етеді.
Мұнымен қоса, «Сот кабинеті», «Төрелік» секілді электронды платформалар халыққа өз құқықтарын онлайн режимде қорғауға мүмкіндік береді. Бұл халықтың сот жүйесіне деген сенімін нығайтады.
Шымкент қаласында сот орындаушылардың жұмысында цифрлық технологиялардың енгізілуі – заң үстемдігін қамтамасыз етудің, азаматтардың құқықтары мен мүдделерін қорғаудың нақты әрі заманауи тәсілі. Бұл бағыттағы жүйелі жұмыстар алдағы уақытта да жалғасып, құқықтық мәдениетті арттыруға, заң талаптарының орындалуын қамтамасыз етуге өз үлесін қоса бермек.
