Шымкентте көлік инфрақұрылымын дамытуға бағытталған ірі жобалардың бірі жүзеге асырыла бастады. Мегаполистің көлік жүйесін жаңғыртуға арналған жоба аясында ұзындығы 50 шақырым болатын жаңа айналма автокөлік жолының құрылысы басталды. Нысанның іргетасын қалау рәсіміне қала әкімі Ғабит Сыздықбеков қатысып, жаңа магистральдің қала үшін маңызын атап өтті.
Жаңа жолдың негізгі міндеттерінің бірі – халықаралық және республикалық маңызы бар транзиттік көлік қозғалысын Шымкенттің ішкі көшелерінен сыртқа шығару. Қазіргі уақытта Алматы–Ташкент бағыты бойынша қатынайтын көліктердің белгілі бір бөлігі қала аумағындағы жолдарды пайдаланады. Оның ішінде ауыр жүк көліктерінің үлесі де бар. Транзиттік көліктің ішкі көшелер арқылы өтуі қаладағы жалпы көлік ағынына қосымша салмақ түсіріп, жол қозғалысының қарқындылығын арттырады.
Осы мәселені шешуге бағытталған жаңа айналма автожол транзиттік көлік үшін балама бағыт қалыптастырады. Магистраль іске қосылғаннан кейін қалааралық және халықаралық бағыттағы көліктер Шымкенттің орталық бөлігіне кірмей, сыртқы жол арқылы қажетті бағытқа өте алады. Бұл ішкі көшелердегі көлік қозғалысын реттеуге мүмкіндік беріп, қала тұрғындарының күнделікті қатынауына қолайлы жағдай қалыптастыруға бағытталған.
Төрт жолақты жаңа магистраль
Жобаның жалпы ұзындығы 50 шақырымды құрайды. Жаңа жол төрт жолақты магистраль ретінде салынады. Автожолдың көлік өткізу қабілетінің жоғары болуы транзиттік ағынды тиімді бағыттауға мүмкіндік бермек.
Жоба бойынша жаңа магистраль Шымкентке Алматы бағытынан кіретін жолды Алматы–Термез тасжолы арқылы Солтүстік айналма жолымен және Ташкент бағытымен байланыстырады. Осылайша, қала аумағын айналып өтетін көлік дәлізі қалыптасады.
Айналма жолдың құрылысы Шымкенттің көлік жүйесін дамытудағы маңызды бағыттардың бірі ретінде қарастырылып отыр. Себебі мегаполистің аумағы кеңейіп, халық саны мен көлік саны артып келе жатқан жағдайда жол инфрақұрылымына түсетін жүктеме де жоғарылайды. Мұндай жағдайда транзиттік және қалалық көлік ағындарын бір-бірінен бөлу жол қозғалысын ұйымдастырудың маңызды тетіктерінің бірі саналады.
Жаңа магистральдің тағы бір ерекшелігі – оның республикалық және халықаралық бағыттағы көлік қозғалысын қала ішіндегі жолдардан алшақтатуға мүмкіндік беруі. Әсіресе жүк көліктері үшін айналма бағыттың болуы қала көшелеріндегі қозғалысқа түсетін салмақты азайтуға ықпал етуі мүмкін.
Транзиттік көлік қала орталығына кірмейді
Шымкент – Қазақстанның оңтүстігіндегі маңызды көлік тораптарының бірі. Қала арқылы елдің басқа өңірлерін байланыстыратын және халықаралық бағыттағы көлік қатынасы өтеді. Сондықтан транзиттік ағынның тұрақты өсуі жол инфрақұрылымына қойылатын талаптарды да арттырып отыр.
Алматыдан Ташкентке және кері бағытта жүретін көліктер үшін жаңа айналма жолдың маңызы жоғары. Бұған дейін транзиттік көліктің белгілі бір бөлігі қала аумағына кіріп, ішкі көшелерді пайдаланатын. Жаңа жол толық іске қосылған жағдайда сырттан келетін көліктер қала орталығына соқпай-ақ өз бағытын жалғастыра алады.
Бұл, ең алдымен, қала ішіндегі көлік ағынын қайта бөлуге жағдай жасайды. Транзиттік көліктер мен қаланың ішкі қатынасына арналған көлік қозғалысы бір жол кеңістігіне тәуелді болмай, әр бағыт өзіне тиісті магистраль арқылы жүре алады.
Сонымен қатар айналма жолдың іске қосылуы тұрғындардың күнделікті жүріп-тұруына да әсер етуі мүмкін. Ішкі көшелердегі транзиттік көлік көлемі азайған жағдайда жолдардың өткізу қабілетін қалалық көлік үшін тиімді пайдалануға мүмкіндік артады.
Жол қауіпсіздігіне де әсері бар
Көлік ағындарын бағыттарға бөлу жол қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесімен де байланысты. Қала көшелерінде жеңіл автокөліктермен қатар ауыр жүк көліктерінің көп жүруі қозғалыс жағдайын күрделендіруі мүмкін. Әсіресе ұзақ қашықтыққа қатынайтын жүк көліктерінің қала ішіндегі қозғалысы жергілікті көлік ағынымен қиылысады.
Айналма жол осы көлік түрлерін қала ішіндегі негізгі қозғалыстан бөліп шығаруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде транзиттік бағыттағы көліктер сыртқы магистральмен қозғалып, қала тұрғындары пайдаланатын ішкі жолдарға түсетін жүктеме қайта бөлінеді.
Жобаның көлік қауіпсіздігіне әсері жолдың техникалық талаптарға сай салынуына, қозғалысты дұрыс ұйымдастыруға және магистральдің толыққанды іске қосылуына байланысты болады. Сондықтан құрылыс барысында жол сапасы мен қауіпсіздік талаптарының сақталуы маңызды.
Мегаполис инфрақұрылымын дамытуға серпін
Шымкенттің халқы мен аумағының өсуі көлік инфрақұрылымын кезең-кезеңімен жаңартуды талап етеді. Жаңа тұрғын аудандардың пайда болуы, іскерлік белсенділіктің артуы және көлік қозғалысының ұлғаюы жол желісін кеңейту қажеттілігін туындатады.
Осы тұрғыдан алғанда, ұзындығы 50 шақырымдық айналма автожол тек транзиттік көлікті қала сыртынан өткізуге арналған жоба ғана емес, мегаполистің ұзақ мерзімді көлік жүйесін қалыптастыруға бағытталған инфрақұрылымдық нысан ретінде қарастырылуда.
Төрт жолақты магистраль қаланың негізгі көлік бағыттарын өзара байланыстырып, Алматы және Ташкент бағыттарындағы қозғалысты сыртқы жол желісіне шығаруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде Шымкенттің көлік логистикасын жетілдіруге бағытталған.
Жобаның жүзеге асуы қала үшін экономикалық тұрғыдан да маңызды. Транзиттік көліктің үздіксіз қозғалысына қолайлы жағдай жасалуы өңірлер арасындағы тауар тасымалын ұйымдастыруға, жол бойындағы логистикалық бағыттардың дамуына және көлік байланысының жақсаруына әсер етуі мүмкін.
Қазіргі таңда айналма автожолдың құрылысы басталып отыр. Алдағы кезеңде жобаның негізгі құрылыс жұмыстары жүргізіліп, жаңа магистральдің қала көлік жүйесіндегі орны айқындала түспек.
Шымкент үшін ұзындығы 50 шақырым болатын жаңа айналма жолдың құрылысы – көлік инфрақұрылымын жаңғыртуға бағытталған ауқымды жобалардың бірі. Оның басты міндеті – транзиттік көлік ағынын қала сыртындағы бағытқа шығару, ішкі көшелердегі жүктемені қайта бөлу және мегаполистің көлік жүйесінің өткізу мүмкіндігін арттыру. Жаңа төрт жолақты магистраль толық іске қосылған жағдайда Алматы, Ташкент және басқа да бағыттар арасындағы транзиттік қозғалысқа жаңа мүмкіндік қалыптастырады.
