Шымкентте білім беру саласын цифрландыру бағытында жаңа жүйе іске қосылды. Қалада білім беру ұйымдарының қауіпсіздігін, инфрақұрылымын және басқару процестерін бір ортадан бақылауға мүмкіндік беретін AIQYN кешенді цифрлық жүйесі әзірленді. Жүйе алғаш рет Шымкентте жасалып, қазіргі таңда еліміздің басқа өңірлерінде дәл осындай баламасы жоқ цифрлық шешім ретінде таныстырылып отыр.
AIQYN-ның негізгі ерекшелігі – білім беру ұйымдарында қолданылатын бірнеше жүйені бір цифрлық ортаға біріктіруі. Осы арқылы мектептердегі қауіпсіздік, материалдық база, кадрлық есеп, тамақтану, кітапхана және басқа да маңызды процестерді бір жерден бақылауға мүмкіндік жасалған.
Жүйе құрамына SAPA инфрақұрылымды мониторингтеу жүйесі, бейнебақылау және интеллектуалды бейнеталдау, тамақтану мен кітапхана есебі, Sana кадрлық есеп және тарификация жүйесі, сондай-ақ өрт қауіпсіздігін бақылау жүйесі енгізілген.
Бүгінде AIQYN платформасына 12 мыңнан астам интеллектуалды бейнеталдау мүмкіндігі бар камера қосылған. Олар қаладағы 147 мектепті қамтып отыр. Камералардан түсетін ақпарат арнайы алгоритмдер арқылы талданып, ықтимал қауіптерді автоматты түрде анықтауға мүмкіндік береді.
Жүйенің маңызды артықшылықтарының бірі – қауіп төндіретін жағдайларды нақты уақыт режимінде анықтау мүмкіндігі. AIQYN агрессивті әрекеттерді, адамның бет-әлпетін, қаруды, тыйым салынған аумаққа кіру жағдайларын және өрт қаупін автоматты түрде тіркей алады.
Мысалы, камералардың бірінен күдікті немесе қауіпті жағдай байқалса, жүйе оны операторға бірден хабарлайды. Ескертуде оқиға болған нысан, оның мекенжайы, нақты камера және жағдай тіркелген уақыт көрсетіледі. Бұл жауапты мамандардың жағдайға жедел әрекет етуіне мүмкіндік береді.
Білім беру ұйымдарының қауіпсіздігін арттыру үшін жүйеде «Дүрбелең түймесі» функциясы да қарастырылған. Төтенше жағдай туындаған кезде мектеп қызметкері осы батырма арқылы Жедел басқару орталығына тікелей хабар бере алады.
Мұндай мүмкіндік әсіресе шұғыл әрекетті қажет ететін жағдайларда маңызды. Қауіп туралы ақпараттың тиісті қызметке жылдам жеткізілуі оқиғаға ден қою уақытын қысқартуға мүмкіндік береді.
AIQYN тек қауіпсіздік жүйесі ретінде ғана жұмыс істемейді. Платформа білім беру ұйымдарының күнделікті қызметіне қатысты көптеген процесті цифрлық форматта басқаруға мүмкіндік береді.
Мәселен, жүйе арқылы оқушылардың асханаға келуі мен тамақтануы нақты уақыт режимінде бақыланады. Бұл білім беру ұйымдарындағы тамақтандыру процесін жүйелі түрде қадағалауға және тиісті мәліметтерді жедел алуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар кадрлық есеп пен қызметкерлердің жүктемесін басқару функциялары да бір ортаға біріктірілген. Sana жүйесі арқылы педагогтер мен басқа да қызметкерлердің кадрлық деректері, жұмыс жүктемесі және тарификацияға қатысты ақпараттарды бақылау мүмкіндігі қарастырылған.
Білім беру нысандарының инфрақұрылымы да назардан тыс қалмайды. AIQYN арқылы мектептердің жағдайын бірыңғай картадан бақылауға болады. Бұл қай нысанда қандай мәселе бар екенін анықтап, қажетті жұмыстарды жоспарлауға мүмкіндік береді.
Жүйеге жасанды интеллект негізіндегі AI-ассистент те енгізілген. Оның көмегімен білім беру ұйымдарының басшылары мен жауапты мамандар үлкен көлемдегі ақпаратты қолмен іздеп, жеке-жеке талдаудың орнына қажетті деректі сұрау арқылы жылдам ала алады.
Бұл басқару процесін жеңілдетіп қана қоймай, шешім қабылдау жылдамдығын арттыруға мүмкіндік береді. Яғни басшылар білім беру ұйымдарының қауіпсіздігі, инфрақұрылымы, кадрлық жағдайы немесе басқа да бағыттар бойынша қажетті мәліметті бір цифрлық ортадан ала алады.
AIQYN жүйесінің тағы бір маңызды нәтижесі – бюджеттік қаражатты тиімді пайдалану. Жүйе жұмысының 9 айдағы нәтижесінде Шымкент қаласында 10,2 миллиард теңге бюджет қаражаты үнемделген.
Бұл көрсеткіш цифрландырудың тек басқару процесін жеңілдетіп қана қоймай, бюджет қаражатын тиімді жоспарлауға және пайдалануға да ықпал ететінін көрсетеді.
Жалпы, AIQYN жүйесінің енгізілуі Шымкенттегі білім беру ұйымдарын басқарудың жаңа форматына көшуге мүмкіндік беріп отыр. Бұған дейін әр бағыт бойынша бөлек қолданылған ақпараттық жүйелердің бір ортаға біріктірілуі қажетті мәліметті жедел алуға және процестерді кешенді түрде бақылауға жағдай жасайды.
Қауіпсіздік тұрғысынан алғанда да жүйенің мүмкіндігі кең. Интеллектуалды бейнеталдау арқылы ықтимал қауіптерді автоматты түрде анықтау, «Дүрбелең түймесі» арқылы жедел қызметке хабар беру және оқиға туралы нақты ақпаратты операторға жеткізу білім беру ұйымдарындағы қауіпсіздік деңгейін арттыруға бағытталған.
Ал инфрақұрылым, тамақтану, кадрлық есеп және басқару бағыттарының бір жүйеге біріктірілуі қаладағы білім беру саласын деректер негізінде басқаруға жол ашады.
Шымкентте алғаш әзірленген AIQYN жүйесі осылайша білім беру ұйымдарының жұмысын цифрландырумен қатар, қауіпсіздікті күшейтуге, басқару тиімділігін арттыруға және бюджет қаражатын үнемдеуге бағытталған кешенді құралға айналып отыр. Жүйенің алдағы уақытта мүмкіндіктерін кеңейтуі білім беру саласындағы цифрлық трансформацияның жаңа кезеңіне жол ашуы мүмкін.
