Шымкентте жастардың құқықтық мәдениетін қалыптастыру және олардың заң талаптарын жақсы білуіне жағдай жасау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізіліп келеді. Құқықтық сауаттылықты арттыру – жастар арасында құқық бұзушылықтың алдын алумен қатар, қоғамдағы тұрақтылық пен қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды тетіктерінің бірі. Осы мақсатта қалада түсіндіру кездесулері, пікірталастар мен ақпараттық іс-шаралар тұрақты ұйымдастырылуда.

Кез келген қоғамның дамуы азаматтардың заңды қаншалықты білетініне және өз құқықтары мен міндеттерін қаншалықты түсінетініне тікелей байланысты. Әсіресе жасөспірімдер мен студенттер үшін құқықтық білімнің маңызы зор. Себебі жастардың күнделікті өмірінде білім алу, еңбек ету, қоғамдық ортада өзін ұстау, интернетті пайдалану және түрлі әлеуметтік қарым-қатынастар барысында заң талаптарын білу қажеттілігі туындайды. Өз құқығын білетін әрі заң алдындағы жауапкершілігін түсінетін жас кез келген жағдайға саналы түрде қарайды.

Осы бағыттағы жұмыстардың бірі Жастар ресурстық орталығында өтті. Мұнда «Заң мен тәртіп» қағидаты аясында жастардың құқықтық мәдениетін қалыптастыруға арналған дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Кездесуге қатысушылар құқықтық сауаттылықты арттыру, заң талаптарын түсіндіру, құқық бұзушылықтың алдын алу және жастар үшін қауіпсіз орта қалыптастыру мәселелерін талқылады.

Іс-шараның басты мақсаты – жастарға құқықтық білім беріп қана қоймай, олардың заңға деген құрметін қалыптастыру. Құқықтық мәдениет дегеніміз тек заң баптарын жаттап алу емес. Ол – адамның өз әрекетінің салдарын түсінуі, өзгенің құқығын құрметтеуі, қоғамдық тәртіпті сақтауы және кез келген жағдайда заң шеңберінде әрекет етуі.

Жастар ресурстық орталығы коммуналдық мемлекеттік мекемесі басшысының орынбасары Қуаныш Серікбайдың айтуынша, мұндай кездесулер бір реттік шарамен шектелмейді. Жастардың құқықтық сауатын арттыру бағытындағы жұмыстар тұрақты түрде ұйымдастырылып келеді.

«Бұл біз ұйымдастырып отырған алғашқы шара емес. Жастардың құқықтық сауатын арттыру бағытындағы жұмыс тұрақты негізде жалғасып келеді», – деді Қуаныш Серікбай.

Мұндай кездесулердің ерекшелігі – жастардың өздерін қызықтыратын сұрақтарға мамандардан тікелей жауап алуына мүмкіндік беріледі. Құқықтық мәселелерді күнделікті өмірдегі нақты жағдайлармен байланыстыра түсіндіру жастардың ақпаратты жақсы қабылдауына ықпал етеді. Сонымен қатар пікір алмасу барысында жастар өз ойларын ортаға салып, құқықтық мәселелерге қатысты көзқарастарын қалыптастырады.

Жаңа оқу жылының басталуына орай бұл бағыттағы түсіндіру жұмыстары одан әрі кеңейтілмек. Алдағы уақытта Шымкенттегі жоғары және арнаулы орта оқу орындарында жастарға арналған кездесулер циклі ұйымдастырылады. Бұл іс-шараларға құқық қорғау және қадағалау органдарының мамандары арнайы шақырылып, студенттермен ашық форматта әңгіме жүргізеді.

Кездесулерге Полиция департаменті, прокуратура және Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің өкілдері қатысады. Мамандар жастарға заң талаптарын түсіндіріп, құқық бұзушылықтың түрлері, оның салдары және заң алдындағы жауапкершілік жөнінде ақпарат береді. Нақты өмірдегі жағдайлар мен мысалдарды талқылау арқылы жастардың құқықтық мәселелерді жақсырақ түсінуіне мүмкіндік жасалады.

Бұл ретте құқықтық профилактиканың маңызы ерекше. Құқық бұзушылық орын алғаннан кейін шара қолданғаннан гөрі, оның алдын алу әлдеқайда тиімді. Сондықтан жастарға заңды түсіндіру, қауіпті жағдайларды алдын ала ажырата білуге үйрету және жауапты мінез-құлық қалыптастыру – профилактикалық жұмыстың негізгі бағыттарының бірі.

Қазіргі таңда жастардың өмірінде интернет пен әлеуметтік желілердің орны ерекше. Сондықтан құқықтық сауаттылық тек көшедегі немесе қоғамдық орындардағы тәртіппен шектелмеуі керек. Жастар цифрлық ортадағы қауіпсіздік ережелерін, өздерінің жеке мәліметтерін қорғау қажеттілігін және интернеттегі әрекеттердің де заңдық жауапкершілікке әкелуі мүмкін екенін білуі маңызды. Осы тұрғыдан алғанда, құқықтық білім беру жұмыстарының мазмұнын жастардың күнделікті өмірімен байланыстыру өзекті.

Заңды құрметтеу мәдениеті бала кезден қалыптасады. Отбасындағы тәрбие, мектептегі білім, жоғары оқу орындарындағы түсіндіру жұмыстары және қоғамдық ортаның ықпалы осы үдерісте өзара сабақтасып жатады. Сондықтан жастармен жұмыс істейтін ұйымдардың, білім беру мекемелерінің және құқық қорғау органдарының бірлескен іс-қимылы маңызды.

Шымкентте ұйымдастырылып жатқан құқықтық бағыттағы кездесулердің тағы бір мәні – жастар мен мемлекеттік органдар арасында тікелей байланыс орнату. Мұндай формат жастардың құқық қорғау органдарының қызметі туралы түсінігін кеңейтіп, заң мәселелеріне қатысты сұрақтарын ашық қоюына жағдай жасайды. Ал мамандар үшін жастарды толғандыратын мәселелерді тікелей білуге мүмкіндік береді.

«Заң мен тәртіп» қағидатының жастар арасында кеңінен насихатталуы қоғамдық жауапкершілікті арттыруға да ықпал етеді. Заңды сақтау – тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, әр азаматтың ортақ жауапкершілігі. Қоғамдық тәртіпке құрметпен қараған, өз құқығы мен міндетін білетін азамат қауіпсіз ортаның қалыптасуына өз үлесін қосады.

Жастар – елдің болашағы ғана емес, бүгінгі қоғамның белсенді бөлігі. Сондықтан олардың құқықтық сауатын арттыруға бағытталған әрбір шара ұзақ мерзімді нәтижеге негізделген маңызды жұмыс саналады. Заңды білу, жауапкершілікті сезіну және өзгенің құқығын құрметтеу дағдылары жас ұрпақтың өмірлік ұстанымына айналған кезде ғана құқық бұзушылықтың алдын алу ісі нәтижелі болмақ.

Шымкентте жаңа оқу жылымен бірге жоғары және арнаулы орта білім беру ұйымдарында өтетін кездесулер осы жұмыстың жалғасы болмақ. Құқық қорғау саласының мамандарымен тікелей пікір алмасу, нақты мысалдарды талдау және заң талаптарын түсіндіру жастардың құқықтық білімін нығайтуға мүмкіндік береді. Ең бастысы, мұндай жұмыстар жастарды жазадан қорқуға емес, заңды саналы түрде құрметтеуге тәрбиелеуге бағытталуы тиіс.

Осылайша, қалада құқықтық сауатты, жауапкершілігі жоғары және заңды құрметтейтін жас ұрпақты қалыптастыруға бағытталған жұмыстар кезең-кезеңімен жалғасып келеді. «Заң мен тәртіп» қағидатының жастар арасында орнығуы – қауіпсіз ортаны қалыптастырудың, қоғамдық тұрақтылықты нығайтудың және құқықтық мәдениеті жоғары қоғам құрудың маңызды негіздерінің бірі.