Қазіргі таңда мемлекеттік қызметтерді цифрландыру және халыққа қолжетімді ету — басты бағыттардың бірі. Бұл үдерістен құқықтық және сот саласы да тыс қалған жоқ. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің қолдауымен іске қосылған «Adilet Gov» мобильді қосымшасы — азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыру мен мемлекеттік қызметтерді жедел алуға бағытталған бірегей платформа. Осы қосымшаның ішіндегі ең маңызды әрі сұранысқа ие функциялардың бірі — «Атқарушылық іс жүргізу тараптарының кабинеті». Бұл цифрлық шешім сот шешімдерінің орындалу барысын бақылауды барынша жеңілдетіп, азаматтар мен сот орындаушылары арасындағы байланысты жаңа деңгейге көтерді.
«Тараптар кабинеті» дегеніміз не және ол кімге арналған?
Атқарушылық іс жүргізу — сот шешімдерін, айыппұлдарды, алименттерді немесе басқа да заңды талаптарды мәжбүрлі түрде орындату процесі. Осы процеске қатысушылар екі тарапқа бөлінеді: өндіріп алушы (сот шешімі бойынша ақшасын немесе мүлкін алуы тиіс жақ) және борышкер (міндеттемені орындауы тиіс жақ).
Бұрын азаматтар өздеріне қатысты істің қандай сатыда тұрғанын білу үшін сот орындаушыларының кеңсесіне баруға, ұзын-сонар кезекке тұруға немесе телефон арқылы хабарласа алмай уақыт жоғалтуға мәжбүр болатын. Ал «Adilet Gov» қосымшасындағы «Атқарушылық іс жүргізу тараптарының кабинеті» бұл мәселені түпкілікті шешті. Енді кез келген азамат кез келген жерде, смартфон арқылы өз ісінің барысын онлайн режимде бақылай алады.
Мобильді кабинеттің негізгі мүмкіндіктері:
Қосымшаның функционалы өте ауқымды және пайдаланушыға процесті толық бақылауда ұстауға мүмкіндік береді,
Толық ақпаратқа қолжетімділік — пайдаланушы өзіне қатысты қозғалған атқарушылық істің нөмірін, баптарын, процесті жүргізіп жатқан сот орындаушысының аты-жөнін және оның байланыс мәліметтерін көре алады,
Шектеулерді тексеру — борышкерлер үшін өте маңызды функция — елден шығуға салынған тыйымдарды, банк шоттарының бұғатталуын немесе мүлікке қойылған аресттерді жедел тексеру мүмкіндігі,
Хабарламалар жүйесі (Push-хабарламалар) — іс жүргізу барысында қандай да бір өзгеріс болса (мысалы, жаңа қаулы шықса немесе шектеу қойылса), пайдаланушының телефонына бірден хабарлама келеді. Бұл маңызды жаңалықтардан дер кезінде құлағдар болуды қамтамасыз етеді,
Құжаттармен жұмыс — тараптар сот орындаушысы шығарған қаулыларды, актілерді электронды нұсқада жүктеп алып, таныса алады. Сондай-ақ, сот орындаушысына өтініштер мен қажетті құжаттарды онлайн жолдауға мүмкіндік бар.
Қарыздарды онлайн төлеу — егер азаматтың төленбеген айыппұлы немесе берешегі болса, оны қосымша ішіндегі төлем жүйелері арқылы бірнеше секундта төлей алады. Төлем жасалғаннан кейін жүйе автоматты түрде жаңартылып, шектеулерді алу процесі тездейді.
Цифрлық кабинеттің қоғамға тигізер пайдасы:
«Adilet Gov» қосымшасының бұл бөлімі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға тікелей әсер етеді. Процестің ашықтығы сот орындаушыларының заңсыз әрекеттеріне немесе әрекетсіздігіне жол бермейді. Әрбір қадам жүйеде тіркеліп
отыратындықтан, екі тараптың да құқықтары тең дәрежеде қорғалады. Бұған қоса, бұл мемлекеттік аппараттың қағазбастылықтан арылуына және уақыт пен қаражатты үнемдеуге жасалған үлкен қадам.
Қорыта айтқанда, «Adilet Gov» мобильді қосымшасындағы «Атқарушылық іс жүргізу тараптарының кабинеті» — бұл жай ғана ақпараттық құрал емес, бұл азаматтардың құқықтық қауіпсіздігі мен жайлылығын қамтамасыз ететін заманауи құқықтық көмекші. Технологиялардың көмегімен әділдік пен заң талаптарының орындалуы әлдеқайда жақын әрі қолжетімді бола түсті.
Шымкент қаласы Әділет департаментінің
құқықтық түсіндіру жұмысы және
заңгерлік қызмет көрсету бөлімінің
бас маманы Самал Бахтыяр.
