Шымкент қаласында халықты жұмыспен қамту және еңбек нарығында сұранысқа ие мамандарды даярлау бағытындағы жұмыстар қарқынды жүргізілуде. Осы мақсатта жүзеге асырылып жатқан кәсіптік оқыту бағдарламалары жұмыссыз азаматтардың жаңа мамандық игеруіне, еңбекке араласуына және тұрақты табыс табуына мүмкіндік беріп отыр.
Биыл Шымкент қаласында жалпы саны 610 жұмыссыз тұрғынды кәсіптік оқуға жолдау жоспарланған. Оның ішінде 450 азамат білім беру ұйымдары базасында оқытылса, тағы 160 адам жұмыс берушілердің кәсіпорындарында тәжірибелік оқудан өтеді. Бұл шаралар еңбек нарығындағы сұранысқа сәйкес кадрлар даярлауға және жұмыссыздық деңгейін төмендетуге бағытталған.
Қазіргі таңда жоспарланған көрсеткіштің басым бөлігі орындалып, 420 жұмыссыз тұрғын кәсіптік білім алу мүмкіндігіне ие болды. Олар түрлі мамандықтар бойынша оқытылып, болашақта еңбек нарығында сұранысқа ие білікті маман ретінде қалыптасуға қадам жасауда.
Мамандардың айтуынша, кәсіптік оқыту бағдарламаларының басты мақсаты – азаматтарға тек теориялық білім беру ғана емес, оларды нақты еңбек жағдайына бейімдеп, тәжірибелік дағдыларды меңгерту. Осы арқылы оқуды аяқтаған азаматтардың жұмысқа орналасу мүмкіндігі артады.
Бүгінде кәсіптік оқытуды жүзеге асырып жатқан мекемелердің бірі – «Сәнді-Өмір» оқу орталығы. Қазіргі уақытта мұнда 20 жұмыссыз азамат білім алуда. Олардың бесеуі визажист мамандығын меңгерсе, он адам шаштараз-стилист кәсібін игеруде. Сонымен қатар бес тыңдаушы тігіншілік саласы бойынша оқып жатыр.
Оқу бағдарламасы бірнеше кезеңнен тұрады. Алдымен қатысушылар мамандықтың теориялық негіздерін меңгереді. Кейін арнайы практикалық сабақтарға қатысып, алған білімдерін іс жүзінде қолдануды үйренеді. Мұндай тәсіл мамандарды сапалы даярлауға және олардың кәсіби құзыреттілігін арттыруға мүмкіндік береді.
Ал жұмыс орындарында ұйымдастырылатын оқыту жүйесі толығымен тәжірибеге негізделген. Бұл жағдайда қатысушылар нақты өндірістік немесе қызмет көрсету процесіне тікелей араласып, кәсіби машықтарын жұмыс барысында қалыптастырады. Мұндай тәжірибе болашақ мамандардың еңбек ұжымына тез бейімделуіне және жұмыс берушілердің талаптарына сай біліктілік алуына көмектеседі.
Кәсіптік оқыту бағдарламасының маңызды артықшылықтарының бірі – мемлекет тарапынан көрсетілетін қаржылық қолдау. Оқу кезеңінде қатысушыларға шәкіртақы төленіп, олардың материалдық жағдайын тұрақтандыруға мүмкіндік жасалады.
Атап айтқанда, білім беру ұйымдарында білім алып жатқан азаматтарға ай сайын 43 574 теңге көлемінде шәкіртақы қарастырылған. Бұл оқу процесіне толық көңіл бөлуге және қосымша қаржылық қиындықтарды азайтуға ықпал етеді.
Ал жұмыс орындарында оқып жатқан азаматтарға 20 айлық есептік көрсеткіш көлемінде жалақы төленеді. Қазіргі есеп бойынша бұл сома 86 500 теңгені құрайды. Мұндай қолдау азаматтардың тәжірибе жинақтай отырып, табыс табуына мүмкіндік береді.
Сонымен қатар кәсіптік оқуға қатысушыларға қосымша әлеуметтік көмек те көрсетіледі. Білім беру ұйымдарында оқитын азаматтарға медициналық тексеруден өтіп, 075 үлгісіндегі анықтаманы рәсімдеу шығындарын өтеу үшін 8 650 теңге көлемінде бір реттік төлем беріледі.
Жауапты мамандардың айтуынша, кәсіптік оқыту бағдарламалары азаматтардың еңбек нарығындағы бәсекеге қабілеттілігін арттыруда маңызды рөл атқарады. Әсіресе қызмет көрсету, сән индустриясы, тігін өндірісі, құрылыс және техникалық мамандықтар бойынша сұраныс жоғары болып отыр.
Соңғы жылдары еңбек нарығында кәсіби білікті мамандарға деген қажеттілік артып келеді. Сондықтан мемлекет тарапынан ұйымдастырылатын қысқа мерзімді кәсіптік оқыту курстары жұмыссыз азаматтардың жаңа мамандық игеріп, тұрақты жұмысқа орналасуына мүмкіндік беретін тиімді құралдардың бірі саналады.
Қазіргі уақытта жұмыссыз тұрғындарды кәсіптік оқытумен қамту мақсатында жұмыс берушілерден өтініштер қабылдау жалғасуда. Түскен өтінімдер арнайы өңірлік комиссияның қарауына ұсынылады. Комиссия әрбір өтінішті саралап, еңбек нарығындағы қажеттіліктерді ескере отырып шешім қабылдайды.
Комиссияның оң қорытындысы шыққан жағдайда азаматтар кәсіптік оқыту бағдарламаларына жолданып, жаңа мамандықтарды меңгеруге мүмкіндік алады. Бұл өз кезегінде олардың еңбек нарығындағы мүмкіндіктерін кеңейтіп, әлеуметтік жағдайын жақсартуға ықпал етеді.
Сарапшылардың пікірінше, кәсіптік білім беру жүйесін дамыту өңір экономикасының тұрақты дамуына да оң әсер етеді. Өйткені білікті кадрлардың көбеюі кәсіпорындардың тиімді жұмыс істеуіне, өндіріс көлемінің артуына және қызмет көрсету сапасының жақсаруына мүмкіндік береді.
Жалпы алғанда, Шымкент қаласында жүзеге асырылып жатқан кәсіптік оқыту бағдарламалары жұмыссыз азаматтарды еңбекпен қамтуға, жаңа мамандықтар бойынша кадрлар даярлауға және халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған маңызды әлеуметтік бастама болып табылады. Бағдарламаға қатысып жатқан жүздеген азамат үшін бұл жаңа мүмкіндіктерге жол ашып, болашақтағы тұрақты жұмыстың негізін қалыптастыруда.
