Бүгінгі қоғамда құқықтық сана мен құқықтық мәдениетті қалыптастыру — тұрақты дамудың, қауіпсіздіктің және әділеттіліктің негізі. Бұл мәселе тек қоғамда еркін жүрген азаматтар арасында ғана емес, сонымен қатар бостандықтарынан айырылған, түзеу мекемелерінде жазасын өтеуші адамдар арасында да маңызды рөл атқарады. Өйткені, сотталғандардың қоғамға қайта бейімделуі, толыққанды азамат ретінде өмірге оралуы – олардың заңды білуінен бұрын, құқыққа деген көзқарасы мен ішкі мәдениетіне байланысты.
Осы бағытта Шымкент қаласының Полиция департаменті мен Қылмыстық-атқару жүйесі департаменті бірлесе отырып, жазасын өтеушілер арасында құқықтық тәрбиені арттыруға бағытталған кешенді іс-шараларды тұрақты түрде ұйымдастырып келеді. Мұндай шаралардың басты мақсаты — құқық бұзған тұлғаларды заңға құрметпен қарауға тәрбиелеу, оларды қайта әлеуметтендіру және салауатты өмір салтын насихаттау арқылы қоғамға қайта бейімдеу.
Нашақорлықтың алдын алу – құқықтық тәрбие жүйесінің маңызды бағыты
Жуырда Шымкент қаласындағы №53 түзеу мекемесінде кезекті профилактикалық кездесу өтті. Бұл іс-шара есірткі заттарын қолданудың зардаптары, оның адам денсаулығы мен өмір сапасына тигізер зиянына арналды. Кездесуде мамандар нашақорлықтың жеке тұлғаның физикалық және психикалық жағдайына, сондай-ақ оның әлеуметтік ортадағы беделіне қалай кері әсер ететінін нақты мысалдармен түсіндірді.
Сондай-ақ, бұрын есірткіге тәуелді болған, бірақ қазіргі таңда толықтай арылып, қоғамға қайта бейімделген азаматтардың өмірінен алынған оң тәжірибелер ұсынылды. Бұл сотталғандарға өз болашағы үшін күресуге мотивация беріп, әрбір адамға үміт бар екенін көрсетті.
Кездесуде сөз алған сала мамандары мен құқық қорғау қызметкерлері сотталғандарды бос уақытын тиімді пайдалануға, пайдалы істерге араласуға, еңбек етуге, білім алуға және шығармашылық қабілеттерін дамытуға ынталандырды. Бұл – адамды қайта тәрбиелеудің ең тиімді жолы. Өйткені, тұлғаны өзгерту үшін оны айыптаудан бұрын, оған жаңа мүмкіндік пен сенім беру қажет.
Мұндай шаралар — тек ақпараттық сипатта емес, психологиялық және мотивациялық тұрғыдан да маңызды. Олар адам бойында жауапкершілік, өзін-өзі құрметтеу, қоғамның мүшесі ретінде өмір сүруге ұмтылу сезімін қалыптастырады.
Шымкент қаласы Полиция департаментінің мәліметінше, қылмыстық-атқару жүйесінде мұндай тәрбиелік іс-шаралар оң нәтижесін беріп келеді. Жазасын өтеушілердің құқықтық сауаттылығы артып, қайталанған құқық бұзушылықтардың саны азайған. Ең бастысы — бұл азаматтар болашақта қоғамда өз орнын табуға, жаңаша өмір сүруге дайын екенін көрсетуде.
Құқықтық мәдениетті қалыптастыру тек заңдарды жаттатып қоймай, олардың маңызын түсіндірумен, адам санасына құқық пен әділеттілік ұғымдарын терең сіңірумен жүзеге асады. Бұл – ұзақ мерзімді, бірақ нәтижесі зор процесс.
Құқықтық сана – тек құқық қорғау органдарының немесе мемлекеттік мекемелердің жұмысы емес. Бұл — әрбір азаматтың саналы әрекеті мен қатысуына негізделген қоғамдық құндылық. Әр адам өзінің өмірі мен денсаулығы үшін жауапты екенін, ал қауіпсіз әрі әділетті қоғам құру – бәріміздің ортақ міндетіміз екенін ұғынуы тиіс.
Шымкент қаласында қолға алынған бұл бастамалар — заң мен тәртіпті нығайту бағытында жүргізіліп жатқан жүйелі жұмыстың бір бөлігі. Болашақта бұл жұмыстар жалғасын тауып, жазасын өтеушілерге екінші мүмкіндік беретін маңызды платформа бола бермек.
