Қазақстан Республикасы Конституциясының 30 жылдық мерейтойына орай елімізде жалпыреспубликалық деңгейде бекітілген «Ата Заң – Тәуелсіздік тірегі» атты ұлттық іс-шаралар жоспарын жүзеге асыру аясында Шымкент қаласында маңызды құқықтық-танымдық жиын ұйымдастырылды.
Аталған дөңгелек үстел қалалық прокуратураның бастамасымен өтті және оның басты мақсаты – Ата Заңның тарихи және құқықтық маңызын терең талдау, заң үстемдігі қағидатын насихаттау, құқықтық мәдениетті қалыптастыру, азаматтардың конституциялық құқықтарын қорғау және заңнама талаптарының орындалуын қамтамасыз ету болды.
Іс-шараға:
Шымкент қалалық сот жүйесінің өкілдері;
Прокуратура мен полиция департаментінің қызметкерлері;
Адвокаттар алқасының мүшелері, нотариустар мен сот орындаушылары;
Қалалық әкімдік жанындағы құқықтық мониторинг топтары;
Үкіметтік емес ұйымдар;
Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшелері;
Жастар ұйымдары мен жоғары оқу орындарының заңгер студенттері қатысты.
Кіріспе сөз – заң үстемдігін қамтамасыз етудің маңыздылығы
Жиынды Шымкент қаласы прокурорының орынбасары Марат Ержан ашып, Ата Заңның еліміздегі құқықтық тәртіптің негізі, демократиялық қағидаттар мен адам құқықтарының кепілі екенін атап өтті.
«Конституция – бұл жай ғана заңдар жиынтығы емес. Бұл – еліміздің даму бағдары, оның болашағының құқықтық іргетасы. Соңғы 30 жылда Қазақстан Конституциясы елді басқарудың басты құжаты ретінде мемлекеттілікті нығайтуға, азаматтардың құқықтарын қорғауға және қоғамда тұрақтылық орнатуға айрықша үлес қосты», – деді Марат Ержан.
Дөңгелек үстелде төмендегідей өзекті тақырыптар жан-жақты қаралды:
Конституциялық нормаларды тәжірибеде іске асыру жолдары
Қатысушылар Қазақстан Республикасының Конституциясында бекітілген негізгі қағидаттардың — адам құқықтары мен бостандықтарының басымдығы, биліктің бөлінуі, заң алдындағы теңдік сынды тұғырлы негіздердің қоғам өміріндегі нақты көрінісіне тоқталды.
Қылмыстық процеске қатысушылардың құқықтарын қорғау
Құқық қорғау саласының мамандары қылмыстық істі тергеу барысында азаматтардың конституциялық құқықтарының сақталуы, адвокаттық көмектің қолжетімділігі және сот әділдігін қамтамасыз ету мәселелеріне назар аударды.
Конституциялық Соттың рөлі
Жаңа форматтағы ҚР Конституциялық Сотының жұмыс істеу тәртібі, қабылдаған нормативтік қаулыларының заңнамалық және құқықтық жүйеге әсері, азаматтардың Конституциялық Сотқа жүгіну мүмкіндігі және бұл тетік арқылы әділетке жету жолдары кеңінен сөз болды.
Жастардың құқықтық мәдениетін арттыру
Жастар ұйымдары өкілдері мен студенттер арасында құқықтық сауаттылықты арттырудың маңыздылығы, заңгерлік білім берудің сапасын жақсарту және жас ұрпақтың Ата Заңға деген құрметін қалыптастыру жолдары ұсынылды.
Отырыстың қорытындысында қатысушылар:
ҚР Конституциясының талаптарын мүлтіксіз орындау – елдің тұрақтылығы мен құқықтық мемлекет қалыптастырудың кепілі екенін,
Азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау – барлық мемлекеттік органның басты міндеті болып қала беретінін,
Қоғамдық институттар мен азаматтық қоғамның белсенділігі, әсіресе жастардың құқықтық сана-сезімін арттыру – болашақта құқық бұзушылықтың алдын алудың тиімді тетігі екенін атап өтті.
Сонымен қатар, құқық қорғау органдарына, білім беру мекемелеріне және үкіметтік емес ұйымдарға қоғамдағы құқықтық мәдениетті көтеруге арналған бірлескен іс-шаралар жоспарын әзірлеу ұсынылды.
Еске сала кетейік, Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 жылы 30 тамызда жалпыхалықтық референдум арқылы қабылданған. Содан бері бұл күн – еліміздегі Конституция күні ретінде атап өтіліп келеді және ол — мемлекетіміздің егемендігі мен демократиялық негіздерінің мызғымас символы.
