Конго Президенті Дени Сассу-Нгессоның Қазақстанға сапары аясында бірқатар келісім жасалды. Мәселен, екі ел мұнай-газ саласында ынтымақтастық туралы келісімге қол қойып үлгерді. Өз кезегінде Ақордада өткен келіссөздерден кейін Дени Сассу-Нгессо Қазақстанды Конгоның мұнай секторына инвестиция салуға шақырғаны мәлім болды.
Сонымен, «ҚазМұнайГаз» ұлттық компаниясы (ҚМГ) мен Конго ұлттық мұнай компаниясы (SNPC) Астанада мұнай-газ саласында ынтымақтастық орнатуға келісті. Бұл тұста SNPC-дің Total Energies, Chevron, Eni секілді өзге де халықаралық компаниялармен ынтымақтастықта жұмыс істейтінін айта кеткен абзал. Келісім мұнай және газ кен орындарын игеру, мұнай саласын техникалық қолдау, сұйық және газ тәрізді көмірсутектерді өңдеу объектілерін салу, шикі мұнайды жеткізу және мамандарды оқыту саласында ынтымақтастық мүмкіндіктерін зерделеуге бағытталған.
Алдымен Конго Республикаcы Орталық Африка аймағындағы экономикасы дамып келе жатқан шикізат экспорттаушы елдердің тізіміне кіретінін ескерейік. Сахараның оңтүстігінде орналасқан, Африканың үшінші ірі мұнай өндірушісі. Мұнайды сыртқа шығарушы елдер ұйымына (ОПЕК) мүше елдің мұнай қоры 2016 жылы 1,6 млрд баррельге бағаланатыны нақтыланған. Күніне шамамен 300 мың баррель мұнай өндіреді. Мұнайдан түсетін кірістер ішкі жалпы өнімнің 55 пайызын, экспорттың 85 пайызын және ел бюджетінің 70 пайыздан астамын алып отыр. Жыл сайын жалпы экспорттан түсетін табысы – 12,5 млрд доллар, оның 3/2 бөлігі қара алтынға тиесілі.
Инвестиция саласында тәжірибе жеткілікті
Мұнай және газ саласының сарапшысы Асқар Исмаиловтың айтуынша, Қазақстандағы ірі 3 жобаны (Теңіз, Қарашығанақ және Қашаған) айтпағанда, ұлттық мұнай өндіру деңгейі жыл сайын төмендеп барады. Ал Қазақстан өзін мұнаймен жеткілікті мөлшерде қамтамасыз етіп отыруға тиіс. Егер «Қазмұнайгаз» Африка елдерінде мұнай өндірер болса, оны сатып немесе өз еліміздің мұнай өндіретін зауыттарына жеткізіп, пайда таба алады.
– Тәуелсіздік алған 30 жылдан астам уақытта мұнай келісімдері арқылы біраз нәрсені меңгердік. Мысалы, инвесторлардың іс-әрекеті, артықшылығы мен кемшілігін білеміз. Сондықтан Африка елдерімен келіссөздер жүргізген кезде де осы жақтарын қарастыру қажет. Негізі Африка елдерінің мұнай секторын инвестициялау арқылы Қазақстан көптеген артықшылықтарға қол жеткізе алады, – дейді ол.
